Wat doet alcohol met je bloedsuiker en insulinegevoeligheid?

Alcohol heeft tegengestelde effecten op je bloedsuiker, afhankelijk van wanneer en hoeveel je drinkt. Op een lege maag remt alcohol de lever in twee sleutelprocessen: het aanmaken van nieuwe glucose en het vrijgeven van opgeslagen glucose. Het gevolg kan een gevaarlijk lage bloedsuiker zijn, zeker als je glycogeenvoorraden al leeg zijn of als je bloedsuikerverlagende medicijnen zoals sulfonylureumderivaten gebruikt.

Bij een koolhydraatrijke maaltijd draait het effect om. Je lichaam verwerkt alcohol als brandstof vóór de koolhydraten, waardoor de bloedsuiker tijdelijk hoger kan uitvallen. Daarna kan een bloedsuikerdip optreden, hoe groot die is hangt af van wat je gegeten hebt. Dit geldt met name voor mensen met type 2 diabetes.

Licht tot matig drinken is in observationeel onderzoek in verband gebracht met een betere insulinegevoeligheid en een lagere kans op type 2 diabetes. Of dit een echte oorzaak-gevolgrelatie is, weten we niet zeker; het kan ook samenhangen met andere leefstijlfactoren. Overmatig drinken kantelt dit beeld volledig: het verstoort de bloedsuikerregulatie ernstig en heft elk gunstig effect op.

Bij kinderen met een acute alcoholvergiftiging zijn de effecten op bloedsuiker onvoorspelbaar. Veertig procent had juist een te hoge bloedsuiker, maar een te lage is ook goed gedocumenteerd. Dit benadrukt dat acute alcoholvergiftiging medische monitoring vereist.

Er zijn ook aanwijzingen uit grote genetische bevolkingsstudies dat bepaalde genvarianten bepalen hoe sterk alcohol het glucosemetabolisme beïnvloedt. Dit is interessant als wetenschappelijke bevinding, maar zegt vooralsnog niets bruikbaars over wat jij persoonlijk kunt verwachten.