Wat is een gezonde tailleomvang en waarom telt dat?

Tailleomvang meet hoeveel vet zich ophoopt rond je buikorganen, het zogeheten visceraal vet. Dat vet gedraagt zich anders dan onderhuids vet: het geeft ontstekingsstoffen af en verstoort je stofwisseling. Daarom gebruiken onderzoekers tailleomvang naast of zelfs in plaats van BMI. Een meta-analyse van dertien studies met ruim 300.000 volwassenen liet zien dat tailleomvang en taille-heupverhouding betere voorspellers van sterfte zijn dan BMI alleen, ook bij mensen met een 'normaal' BMI¹.

Je risico op diabetes type 2 stijgt meetbaar mee met je buikomvang. In een Koreaanse studie bij bijna 1.500 vrouwen vóór de menopauze, gevolgd over zestien jaar, verhoogde elke extra centimeter tailleomvang het diabetesrisico met 8%². Chinees onderzoek voegde daar iets belangrijks aan toe: niet alleen je huidige tailleomvang telt, maar ook hoe lang je al een grote taille hebt. Elke 50 extra 'tailleomvang-jaren' verhoogde het diabetesrisico met 38%. Langdurig te veel buikvet is schadelijker dan een tijdelijk verhoogde taille³.

Voor je botten pakt buikvet ook ongunstig uit, wat tegen de intuïtie ingaat. Vrouwen met een tailleomvang van 108 cm of meer hadden bijna 2,5 keer zoveel kans op een wervelbreuk vergeleken met vrouwen onder 71 cm. Dat verband bleef staan na correctie voor lichaamsgewicht⁴. In een groot Koreaans cohort van meer dan 1,5 miljoen volwassenen hing een grotere tailleomvang ook samen met meer lendenwervelfracturen én dijbeenfracturen, bij zowel mannen als vrouwen⁵.

Tandvleesziekte staat niet meteen op je radar als je denkt aan buikvet, maar het verband is er wel. Mensen met een te grote tailleomvang hadden bijna drie keer zoveel kans op parodontitis als mensen met een normale taille. Tailleomvang was daarin een sterkere voorspeller dan BMI alleen⁶. Dit past bij het bredere beeld: visceraal vet bevordert ontstekingen door het hele lichaam, ook in het tandvlees.

Een grote taille hoeft op zichzelf niet meteen fataal te zijn. In een Frans cohort van ruim 84.000 volwassenen verhoogde een grote tailleomvang zonder bijkomende risicofactoren het sterfterisico niet significant. Pas in combinatie met minstens één andere risicofactor, zoals hoge bloeddruk of verhoogde bloedsuiker, steeg het risico duidelijk. Bij drie bijkomende risicofactoren liep dat op tot bijna vier keer zo hoog⁷. Tot slot: mensen die korter slapen hebben gemiddeld een grotere tailleomvang. Dat bleek uit een meta-analyse van 21 studies met ruim 56.000 volwassenen. Het verband is klein maar consistent⁸.