Vetcellen drijven slagaderverkalking via ontsteking
Slagaderverkalking is de grootste doodsoorzaak wereldwijd. Nieuw onderzoek laat zien dat vetcellen daarin een actievere rol spelen dan gedacht: ze sturen ontstekingssignalen naar de bloedvaten die de plaquegroei versnellen.
Vet wordt vaak gezien als passief opslagweefsel. Maar vetcellen (adipocyten) zijn ook hormonaal actief. Ze scheiden stoffen uit die ontstekingen en oxidatieve stress kunnen aanwakkeren, zowel lokaal als in de hele bloedsomloop. Dat proces lijkt bij te dragen aan de opbouw van vette afzettingen (plaques) in slagaderwanden, een aandoening die artsen atherosclerose noemen.
Wat het onderzoek deed
Onderzoekers richtten zich op een specifiek signaaleiwit in vetcellen: de NKA alfa-1-subeenheid (Na/K-ATPase). Dit eiwit activeert een cascade die leidt tot meer oxidatieve stress en ontstekingsactiviteit. Door een remmend peptide (NaKtide) alleen in vetcellen tot expressie te brengen, konden ze testen wat er zou veranderen.
Ze gebruikten muizen zonder het gen APOE, die bij een westers dieet snel slagaderverkalking ontwikkelen. De dieren die het remmende peptide ontvingen, toonden na twaalf weken aanzienlijk minder plaquegroei: 67 procent minder in de aortaboog en 48 procent minder ter hoogte van de aortaklep. De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology.
Vet als ontstekingsbron
Naast minder plaquevorming verbeterden ook andere maatstaven. Er was minder ontsteking in het vetweefsel zelf, een betere glucosetolerantie en minder systemische ontsteking. Het aantal macrofagen (afweercellen die plaques mede opbouwen) in de vaatwand nam ook af.
Dat is voor een longevity-bril interessant: chronische laaggradige ontsteking (ook wel inflammaging genoemd) geldt als een van de centrale drijvers van veroudering. Vetweefsel dat ontstekingsstoffen uitscheidt, kan die achtergrondontsteking voeden.
De onderzoekers benadrukken dat dit resultaat in diermodellen is behaald. Of het NaKtide-mechanisme ook bij mensen slagaderverkalking kan terugdringen, is nog onbekend. De bevindingen zijn voorlopig en vereisen verder onderzoek in menselijke cellen en uiteindelijk klinische studies.
Zoektermen om verder te zoeken: adipocyt NKA-signalering atherosclerose | inflammaging vetweefsel | oxidatieve stress vasculaire plaquevorming