Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?

Minder of geen alcohol drinken verlaagt je kankerrisico merkbaar. Alcohol staat naast roken en overgewicht als een van de drie grootste vermijdbare oorzaken van kanker. Het verband is sterk en consistent aangetoond in meerdere grote studies, en wordt als waarschijnlijk oorzakelijk beschouwd.

De omvang is fors. In de VS was alcohol in 2014 verantwoordelijk voor 5,6% van alle nieuwe kankerdiagnoses en 4,0% van alle kankeroverlijdens, tienduizenden gevallen per jaar dus¹. Dat maakt minder drinken qua impact vergelijkbaar met stoppen met roken.

Voor borstkanker suggereert onderzoek een lager risico na alcoholstop, uitgesplitst naar het type tumor². De richting is positief, maar het gaat om één studie, dus de precieze omvang van het effect is nog niet goed vastgesteld. Bij alvleesklierkanker werkt alcohol via een verhoging van het risico op chronische alvleesklierontsteking, die op zijn beurt de kans op alvleesklierkanker vergroot³. Minder drinken helpt, maar stoppen met roken heeft hier het meeste effect.

Het idee dat matig wijndrinken goed is voor je hart verdient een kanttekening. Observationeel onderzoek laat een samenhang zien met minder hart- en vaatziekten vergeleken met bier of sterkedrank⁴, maar zulke studies zijn gevoelig voor leefstijl- en andere verschillen tussen groepen. Het werkelijke beschermende effect van alcohol zelf is daardoor onzeker. Voor kanker geldt sowieso: er is geen veilige ondergrens waarbij het risico verdwijnt^5,6.

Bij mensen die als kind kanker hadden, hing een gezonde leefstijl met beperkt alcoholgebruik samen met 20 tot 30 procent minder kans op sterfte op de lange termijn⁷. Observationeel, maar het effect is groot genoeg om klinisch serieus te nemen.