Helpt metformine je langer gezond te leven?

Metformine is al decennialang een veelgebruikt medicijn bij diabetes type 2 en het heeft een indrukwekkend veiligheidsprofiel. Bij mensen met diabetes verlaagt het de bloedsuiker, verbetert het de insulinegevoeligheid en beschermt het de bloedvaten. Dat vertaalt zich naar minder vroegtijdige sterfte door hart- en vaatziekten en lagere kankerincidentie. Op die manier draagt metformine bij aan meer gezonde levensjaren, voor deze groep.

Of metformine ook werkt als anti-verouderingsmiddel voor gezonde mensen zonder ziekte, is een heel andere vraag. En die is eerlijk gezegd nog niet beantwoord. De grote lopende TAME-studie is juist opgezet om dit te testen, maar resultaten zijn er nog niet. Experts zijn het niet eens over de vraag of metformine levensduurverlenging oplevert bij mensen die het eigenlijk niet medisch nodig hebben.

In dier- en laboratoriumonderzoek remt metformine meerdere verouderingsprocessen tegelijk: het stimuleert celreiniging, beschermt DNA en remt cellen die door veroudering schadelijke stoffen beginnen uit te scheiden. In de kleine rondworm verlengde het zelfs de levensduur, al bleek dat sterk afhankelijk van de darmbacteriën en omstandigheden. Wat in een rondworm of celkweek werkt, hoeft bij mensen niet hetzelfde te doen.

Bijwerkingen zijn reëel. Maagdarmklachten komen veel voor, en bij langdurig gebruik raken sommige mensen tekort aan vitamine B12 of foliumzuur. Dat vraagt bij langdurig gebruik monitoring. Gebruik buiten een medische indicatie is vooralsnog niet onderbouwd door klinisch bewijs bij mensen.