Verhoogt linolzuur in weefsel het risico op huidkanker?
Er zijn voorlopige aanwijzingen dat hogere linolzuurspiegels samenhangen met een hoger melanoomrisico, maar het bewijs is te dun en inconsistent om linolzuur te vermijden. Wie zich zorgen maakt over huidkanker doet er meer aan met voldoende vitamine D en bescherming tegen UV-straling.
Melanoompatiënten hadden in een Australische studie hogere percentages meervoudig onverzadigde vetzuren in hun onderhuids vetweefsel dan gezonde mensen. Een kleine Italiaanse studie zag bij de hoogste linolzuurinname een meer dan twee keer zo hoog melanoomrisico, maar de statistische trend was net niet significant (p=0,061). Beide studies zijn klein en kunnen alleen een verband aantonen, geen oorzaak.
Voor basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom, de twee meest voorkomende vormen van huidkanker, zag een grote Australische studie met tien jaar follow-up geen duidelijk verhoogd risico bij hogere linolzuurinname. Gevonden kleine verbanden schreven de onderzoekers zelf toe aan toeval. Een studie naar bloedspiegels van vetzuren liet zien dat hoog omega-6 (waaronder linolzuur) in het bloed niet samenhing met meer tekenen van vroege UV-schade in de huid, terwijl hoog omega-3 juist met minder van die schade samenhing.
Omega-3 vetzuren lijken een tegenovergestelde rol te spelen: hogere inname was in een Amerikaanse studie gelinkt aan een lagere kans op plaveiselcelcarcinoom, zij het ook zonder statistisch sluitend bewijs. Vitamine D en carotenoïden in de voeding hingen samen met lager melanoomrisico; linolzuur speelde in die studie geen rol.
Al met al is het beeld verdeeld. Kleine studies suggereren een verband tussen linolzuur en melanoom, maar grotere studies zien dat verband voor andere huidkankers niet. Geen enkele studie kan oorzaak en gevolg aantonen. Het is niet duidelijk of linolzuur zelf het risico verhoogt, of dat het een marker is voor een bepaald voedingspatroon.
Het antwoord rust op een handvol kleine studies zonder experimentele opzet, waarbij mensen niet willekeurig zijn ingedeeld in groepen. De twee studies die een verhoogd melanoomrisico bij linolzuur zagen, hadden elk 59 tot 100 deelnemers; beide vonden net-niet-significante resultaten. De grotere Australische studie met ruim duizend deelnemers en tien jaar follow-up vond geen effect voor andere huidkankers. Geen van de bronnen is een systematische samenvatting van meerdere studies.
Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?
Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.
Verhoogt het eten van veel suiker mijn kans op kanker?
Veel suikerhoudende dranken drinken hangt samen met een merkbaar hoger risico op bepaalde kankers, vooral darmkanker op jonge leeftijd en leverkanker. Het verband is associatief, maar consistent genoeg om minder frisdrank en vruchtensap te drinken als concreet aandachtspunt te benoemen.
Verhoogt het werken met bestrijdingsmiddelen je kans op kanker?
Werken met bestrijdingsmiddelen hangt in meerdere studies samen met een verhoogd risico op verschillende kankersoorten, waaronder blaas-, darm- en bloedkankers. Onbeschermd contact vermijden is verstandig, zeker als je zwanger bent of dat wilt worden.
Verhoogt het hebben van diabetes type 2 je kans op bepaalde kankers?
Diabetes type 2 verhoogt het risico op meerdere kankersoorten, waaronder lever-, alvleesklier-, baarmoeder- en dikkedarmkanker. Als je diabetes hebt, is het zinvol om met je arts te bespreken of extra aandacht voor vroegdetectie of leefstijlverbetering bij jou past.
Verhoogt alcohol je kans op kanker, ook bij een glas per dag?
Ja, ook één glas per dag verhoogt het risico op bepaalde kankers, met name borst- en darmkanker. Er is geen veilige ondergrens; minder drinken of stoppen verlaagt je risico direct.
Verhoogt het eten van sterk verhit of verbrand eten je kans op kanker?
Sterk verhit of verbrand vlees vergroot waarschijnlijk het risico op bepaalde kankersoorten, al zijn de verbanden bij mensen associatief. Door vlees niet te verbranden en bereidingsmethoden te variëren, kun je je blootstelling aan deze stoffen flink verlagen.