Verhoogt linolzuur in weefsel het risico op huidkanker?
Het beschikbare onderzoek geeft geen aanleiding om linolzuur in weefsel als risicofactor voor huidkanker te zien; voor BCC wijzen meerdere studies zelfs op een bescheiden beschermend effect, al is de zekerheid beperkt.
Hogere linolzuurspiegels in weefsel of bloed lijken het risico op basaalcelcarcinoom (BCC, de meest voorkomende huidkanker) juist te verlagen, niet te verhogen. Een grote Mendeliaanse randomisatiestudie bij meer dan 600.000 mensen vond dat genetisch hogere linolzuurspiegels samenhangen met 6% minder kans op BCC. Mendeliaanse randomisatie is een aanpak die toevallige genetische variatie gebruikt om de oorzaak-gevolgvraag beter te kunnen beantwoorden dan een gewone observatiestudie.
Een Australische prospectieve studie zag bij de middelste groep qua linolzuurinname 25% minder BCC vergeleken met de laagste groep. De onderzoekers zelf plaatsen kanttekeningen bij dit resultaat: ze sluiten niet uit dat het deels op toeval berust. Plasma-metingen lieten alleen een beschermend effect zien in een specifieke subgroep met een eerdere huidkankergeschiedenis, en niet in de totale groep. Voor plaveiselcelcarcinoom (SCC), de op een na meest voorkomende huidkanker, vonden dezelfde Australische onderzoekers geen verband.
Over melanoom is nog minder te zeggen. In een kleine Italiaanse studie met 59 gevallen verdween een aanvankelijk signaal volledig nadat rekening werd gehouden met andere factoren. Op basis hiervan kan je niets concluderen over linolzuur en melanoom.
Er zijn ook bevindingen die aandacht vragen zonder dat ze het verhaal omdraaien. Een cross-sectionele studie bij ruim 2000 vrouwen zag bij hogere linolzuurinname kortere telomeren, dat zijn de beschermende uiteindes van chromosomen. Kortere telomeren worden in verband gebracht met versneld celveroudering. Of dat via dit mechanisme leidt tot meer huidkanker is niet onderzocht in die studie, en het verband mag je dus niet doorvertalen naar een kankerrisico.
Geconjugeerd linolzuur, een structuurverwante stof die soms door de war wordt gehaald met gewoon linolzuur, remde huidtumoren in muizen. Dat is dieronderzoek en zegt niets over gewoon linolzuur bij mensen. Bredere reviewstudies uit de jaren negentig vonden ook geen epidemiologisch bewijs dat meervoudig onverzadigde vetten, de groep waaronder linolzuur valt, kanker bij mensen bevorderen.
Gebaseerd op één Mendeliaanse randomisatiestudie (n>600.000), twee kleine tot middelgrote observationele studies (n=1322 en n=2284), één plasma-studie, één kleine case-controlstudie (n=59 gevallen), één diermodelstudie en één oudere reviewstudie. Geen RCT's of meta-analyses beschikbaar voor huidkanker en linolzuur.