Longkanker bij niet-rokers via zeldzaam gen
Longkanker treft steeds vaker mensen die nooit gerookt hebben. Onderzoekers zoeken al jaren naar de oorzaak. Nu is een zeldzame genvariatie gevonden die het risico bij niet-rokers enorm vergroot.
Een team van wetenschappers identificeerde een genetische variant die het risico op longkanker bij niet-rokers 25 keer hoger maakt dan gemiddeld. Dat meldden de onderzoekers in het tijdschrift Science. Ze maakten gebruik van genetische data van miljoenen mensen, verzameld door 23andMe. De variant is in de VS significant vaker aanwezig bij mensen uit de regio Southern Appalachia dan elders in het land.
Zeldzaam, maar veelzeggend
De variant is zeldzaam: hij verklaart slechts een klein deel van alle longkankergevallen bij niet-rokers. Experts benadrukken dat. Toch is de ontdekking om twee redenen belangrijk. Ten eerste bevestigt ze dat longkanker bij niet-rokers andere risicofactoren heeft dan bij rokers. Die tumoren vereisen mogelijk een andere aanpak bij screening en behandeling. Ten tweede laat de studie zien welke inzichten mogelijk zijn met grote genetische datasets.
Voor longevity is dit onderzoek relevant vanuit een preventie-perspectief. Longkanker is een van de grootste oorzaken van vroegtijdig overlijden. Als genetische varianten bepalen wie extra kwetsbaar is, opent dat de weg naar meer gerichte screening bij mensen die zichzelf als laag-risico beschouwen omdat ze nooit gerookt hebben.
Voorzichtigheid bij interpretatie
De studie heeft beperkingen. De data komen deels uit zelfrapportage en commerciële genetische tests, wat de precisie beïnvloedt. Bovendien is een 25-voudige risicoverhoging bij een al zeldzame aandoening in absolute zin nog steeds een laag risico. Het gaat om een associatie, niet bewezen oorzakelijkheid. Of de gevonden variant direct longkanker veroorzaakt, of samenhangt met een andere onderliggende factor, is nog niet vastgesteld.
Wat de studie wél laat zien, is dat de groep ‘niet-rokers met longkanker’ geen homogene groep is. Genetische risicofactoren, omgeving en nog onbekende factoren spelen alle een rol. Dat vraagt om een meer gedifferentieerde benadering van risicovoorspelling.
Zoektermen om verder te zoeken: longkanker genetisch risico niet-rokers, zeldzame genvarianten kankerrisico populatieonderzoek, longcarcinoom niet-rokers risicofactoren