Verhoogt alcohol je kans op kanker, ook bij een glas per dag?
Ja, ook één glas per dag verhoogt het risico op bepaalde kankers, met name borst- en darmkanker. Er is geen veilige ondergrens; minder drinken of stoppen verlaagt je risico direct.
Alcohol veroorzaakt kanker, en dat is geen associatie maar een vastgesteld oorzakelijk verband. Wereldwijd wordt ongeveer 4% van alle kankers direct aan alcohol toegeschreven. Het gaat om kanker van mond, keel, strottenhoofd, slokdarm, lever, dikke darm en borst.
Bij vrouwen springt borstkanker eruit: meer dan de helft van alle door alcohol veroorzaakte tumoren bij vrouwen betreft borstkanker. Alcohol verhoogt de oestrogeenspiegels, wat dit risico mede verklaart. Dit is ook de reden dat zelfs lage dagelijkse hoeveelheden ertoe kunnen doen, want darmkanker en borstkanker zijn zo gewoon in de bevolking dat ook een kleine risicoverhoging maatschappelijk meetelt.
Hoe werkt het? Je lichaam zet alcohol om in een giftige afbraakstof die direct DNA beschadigt, DNA-reparatie blokkeert en chromosomale afwijkingen veroorzaakt. Daarbovenop veroorzaakt alcohol oxidatieve stress en onderdrukt het je afweersysteem. Sommige mensen, vooral van Oost-Aziatische afkomst, breken die giftige afbraakstof genetisch slechter af, waardoor hun kankerrisico bij alcohol nog verder oploopt.
Zwaar drinken brengt het hoogste risico, maar een 'veilig' ondergrens is er niet. Bij één glas per dag is het risico kleiner dan bij fors drinken, maar nul is het niet, zeker niet voor borst- en darmkanker. Voor long-, blaas-, prostaat-, maag-, eierstok- en baarmoederkanker en melanoom laten de beschikbare gegevens geen verhoogd risico zien.
Gebaseerd op meerdere grote epidemiologische onderzoeken en mechanistische studies (PMID 34579050, 15082451, 9751943, 7772271, 17718399, 36310188, 36258033, 11391063). Het oorzakelijke verband voor de genoemde kankertypen is wetenschappelijk vastgesteld.