Verhoogt alcohol je kans op kanker, ook bij een glas per dag?
Ja, ook één glas per dag verhoogt het kankerrisico meetbaar, vooral voor borstkanker. Er is geen hoeveelheid alcohol gevonden waarbij het risico volledig wegvalt.
Alcohol verhoogt het risico op meerdere kankersoorten, en er is geen veilige drempelwaarde gevonden. Wereldwijd werden in 2020 ruim 741.000 nieuwe kankergevallen aan alcoholgebruik toegeschreven, waaronder kankers van de slokdarm, lever, darm en borst. In de VS is alcohol zelfs de derde grootste vermijdbare risicofactor voor kanker, na roken en overgewicht.
Ook één glas per dag is niet zonder risico. Van alle aan alcohol toe te schrijven kankers wereldwijd in 2020 ontstond bijna 14% bij mensen die minder dan 1,5 glas per dag dronken. Zelfs bij minder dan één glas per dag waren er nog ruim 41.000 gevallen te tellen. Dit maakt duidelijk dat het risico al bij bescheiden hoeveelheden begint, niet pas bij zwaar drinken.
Borstkanker is het meest duidelijke voorbeeld bij lage consumptie. Het verband is consistent aangetoond in groot epidemiologisch onderzoek en er is een dosis-responsrelatie: hoe meer je drinkt, hoe hoger je risico, maar er is geen hoeveelheid waarbij het risico volledig verdwijnt. Voor mond- en keelkanker zijn er ook aanwijzingen bij laag gebruik, al is dat bewijs minder sterk.
Waarom alcohol kanker veroorzaakt is biologisch goed te verklaren. Alcohol wordt in het lichaam omgezet in een giftig afvalproduct dat direct DNA beschadigt en het herstel van die schade verstoort. Bovendien verhoogt alcohol de oestrogeenspiegels in het bloed, wat mede het borstkankerrisico verklaart. Ook veroorzaakt het ontstekingen en oxidatieve stress, processen die de ontwikkeling van kankercellen bevorderen.
Dit antwoord steunt op meerdere grote internationale analyses en overzichtsstudies, waaronder berekeningen van wereldwijde en Amerikaanse kankergevallen die aan alcohol worden toegeschreven. Het oorzakelijk verband bij hogere consumptie is sterk en breed gedragen; bij lage consumptie (minder dan één glas per dag) is het bewijs voor borstkanker ook sterk en consistent, maar voor andere kankertypen wat dunner.
Vanaf hoeveel alcohol loop ik echt meer kans op kanker?
Zelfs bij weinig drinken is je kans op mond-, keel-, slokdarm- en borstkanker al meetbaar hoger. Een veilige ondergrens bestaat niet.
Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?
Minder alcohol drinken verlaagt je risico op meerdere kankersoorten merkbaar, al duurt het jaren voordat het effect volledig zichtbaar is. Eerder stoppen levert meer gezondheidswinst op.
Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?
Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.
Vergroot werken in de nacht mijn kans op kanker?
Nachtwerk verhoogt waarschijnlijk het risico op borstkanker, en mogelijk op andere kankersoorten. Draai je al jaren nachtdiensten, dan is het zinvol om dit te bespreken met je arts en alert te zijn op bevolkingsonderzoek.
Vergroot veel zitten mijn kans op kanker, ook als ik sport?
Veel zitten verhoogt je kansop bepaalde kankers, ook als je sport. Probeer naast regelmatig bewegen ook de zittijd zelf te verminderen, want die twee compenseren elkaar maar gedeeltelijk.
Vergroot eten uit plastic verpakkingen je kans op kanker?
Er zijn aanwijzingen dat bepaalde stoffen uit plastic verpakkingen, zoals BPA en PCB's, samenhangen met een hoger kankerrisico, maar oorzaak en gevolg zijn nog niet bewezen. Wil je voorzichtig zijn, kies dan vaker voor glas, roestvrij staal of karton, en verhit je eten niet in plastic.