Verhoogt het hebben van diabetes type 2 je kans op bepaalde kankers?

Ja, diabetes type 2 verhoogt de kans op een flink aantal kankersoorten. Voor zes typen is het verband robuust aangetoond in observationeel onderzoek: darmkanker, leverkanker, galblaaskanker, borstkanker, baarmoederkanker en alvleesklierkanker. Bovendien krijgen mensen met diabetes type 2 kanker vaker op jongere leeftijd dan mensen zonder diabetes. Kanker is inmiddels de belangrijkste doodsoorzaak bij mensen met diabetes type 2.

Wat veroorzaakt die hogere kans? Aanwijzingen uit genetisch onderzoek wijzen niet zozeer op hoge bloedsuiker zelf, maar op de chronisch verhoogde insulinespiegels die bij diabetes type 2 vaak voorkomen. Insuline werkt als een groeibevorderend hormoon: hogere niveaus hangen samen met een verhoogd risico op baarmoeder-, alvleesklier-, nier-, borst-, long- en baarmoederhalskanker. Hoge bloedsuiker op zichzelf lijkt nauwelijks een rol te spelen, op één specifiek subtype van longkanker na.

Obesitas speelt een sleutelrol. Het is zowel de voornaamste oorzaak van diabetes type 2 als een zelfstandige risicofactor voor kanker. Insulineresistentie, die bij overgewicht vrijwel altijd meespeelt, vormt waarschijnlijk het verbindende mechanisme.

Heb je diabetes type 2 én rook je, drink je regelmatig alcohol, beweeg je weinig of heb je een ongezond eetpatroon? Dan stapelen de risico's zich op. Elk van die factoren vergroot de kans op kanker extra, bovenop het risico dat diabetes type 2 al meebrengt. Dat maakt goede leefstijlcontrole extra zinvol: niet alleen voor je bloedsuiker, maar ook als bescherming tegen kanker.