Verhoogt het eten van veel suiker mijn kans op kanker?

Suikerhoudende dranken zijn het meest concreet onderzocht. Vrouwen die twee of meer suikerhoudende dranken per dag dronken, hadden meer dan twee keer zo veel kans op darmkanker voor hun vijftigste vergeleken met vrouwen die er minder dan één per week dronken. Elke extra portie per dag was gelinkt aan 16% meer risico. Dit blijkt uit een cohortstudie¹. Ook dranken die al tijdens de tienerjaren gedronken werden, lieten een verband zien: 32% hoger risico per portie per dag meer, al raakt het betrouwbaarheidsinterval net de grens van statistisch significant.

Bij postmenopauzale vrouwen was dagelijks suikerhoudende dranken drinken gekoppeld aan bijna twee keer zo veel kans op leverkanker, en aan 68% meer kans op sterfte door chronische leverziekte. Dat is een aanzienlijk verschil. Dranken met kunstmatige zoetstoffen lieten in dezelfde studie geen verhoogd risico zien.

Een grote Japanse cohortstudie vond geen duidelijk verband tussen totale suikerinname en darmkanker in het algemeen. Alleen voor endeldarmkanker bij vrouwen was er een aanwijzing bij hoge suikerinname, maar dat beeld was niet eenduidig.

Lab- en dieronderzoek geeft aanwijzingen voor hoe suiker kanker kan beïnvloeden. In laboratoriumonderzoek maakt de combinatie glucose en fructose, zoals die in frisdrank zit, darmkankercellen beweeglijker en bevordert het uitzaaiing. Dierexperimenten laten zien dat fructose tumorgroei bij onder andere melanoom en borstkanker kan versnellen, via een omweg door de lever: die zet fructose om in bepaalde vetten die tumorcellen als bouwstof gebruiken. Dit zijn biologische mechanismen, nog geen direct bewijs uit studies bij mensen.

Een brede reviewstudie concludeert dat regelmatig suikerhoudende dranken drinken samenhangt met gewichtstoename, diabetes type 2 en verhoogd risico op sommige kankers. Overgewicht en insulineresistentie zijn bekende tussenstappen die het kankerrisico verhogen. Schattingen over hoeveel kankers voorkomen kunnen worden door gezondere voeding lopen sterk uiteen en zijn met grote onzekerheid omgeven. Het meest concrete handvat blijft: beperk suikerhoudende dranken, want dáár is het meeste bewijs voor een verband met kanker.