Verhoogt het eten van veel suiker mijn kans op kanker?
Veel suikerhoudende dranken drinken hangt samen met een merkbaar hoger risico op bepaalde kankers, vooral darmkanker op jonge leeftijd en leverkanker. Het verband is associatief, maar consistent genoeg om minder frisdrank en vruchtensap te drinken als concreet aandachtspunt te benoemen.
Suikerhoudende dranken zijn het meest concreet onderzocht. Vrouwen die twee of meer suikerhoudende dranken per dag dronken, hadden meer dan twee keer zo veel kans op darmkanker voor hun vijftigste vergeleken met vrouwen die er minder dan één per week dronken. Elke extra portie per dag was gelinkt aan 16% meer risico. Dit blijkt uit een cohortstudie1. Ook dranken die al tijdens de tienerjaren gedronken werden, lieten een verband zien: 32% hoger risico per portie per dag meer, al raakt het betrouwbaarheidsinterval net de grens van statistisch significant.
Bij postmenopauzale vrouwen was dagelijks suikerhoudende dranken drinken gekoppeld aan bijna twee keer zo veel kans op leverkanker, en aan 68% meer kans op sterfte door chronische leverziekte. Dat is een aanzienlijk verschil. Dranken met kunstmatige zoetstoffen lieten in dezelfde studie geen verhoogd risico zien.
Een grote Japanse cohortstudie vond geen duidelijk verband tussen totale suikerinname en darmkanker in het algemeen. Alleen voor endeldarmkanker bij vrouwen was er een aanwijzing bij hoge suikerinname, maar dat beeld was niet eenduidig.
Lab- en dieronderzoek geeft aanwijzingen voor hoe suiker kanker kan beïnvloeden. In laboratoriumonderzoek maakt de combinatie glucose en fructose, zoals die in frisdrank zit, darmkankercellen beweeglijker en bevordert het uitzaaiing. Dierexperimenten laten zien dat fructose tumorgroei bij onder andere melanoom en borstkanker kan versnellen, via een omweg door de lever: die zet fructose om in bepaalde vetten die tumorcellen als bouwstof gebruiken. Dit zijn biologische mechanismen, nog geen direct bewijs uit studies bij mensen.
Een brede reviewstudie concludeert dat regelmatig suikerhoudende dranken drinken samenhangt met gewichtstoename, diabetes type 2 en verhoogd risico op sommige kankers. Overgewicht en insulineresistentie zijn bekende tussenstappen die het kankerrisico verhogen. Schattingen over hoeveel kankers voorkomen kunnen worden door gezondere voeding lopen sterk uiteen en zijn met grote onzekerheid omgeven. Het meest concrete handvat blijft: beperk suikerhoudende dranken, want dáár is het meeste bewijs voor een verband met kanker.
Alle claims zijn gebaseerd op observationeel (cohort) onderzoek bij mensen, aangevuld met lab- en dieronderzoek. Geen gerandomiseerde trials beschikbaar voor kankeruitkomsten. Causaliteit is niet bewezen. PMIDs: 33958435, 36851860, 37552302, 40973819, 39633044, 35064240.
Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?
Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.
Verhoogt het hebben van diabetes type 2 je kans op bepaalde kankers?
Diabetes type 2 verhoogt het risico op meerdere kankersoorten, waaronder lever-, alvleesklier-, baarmoeder- en dikkedarmkanker. Als je diabetes hebt, is het zinvol om met je arts te bespreken of extra aandacht voor vroegdetectie of leefstijlverbetering bij jou past.
Verhoogt het eten van sterk verhit of verbrand eten je kans op kanker?
Sterk verhit of verbrand vlees vergroot waarschijnlijk het risico op bepaalde kankersoorten, al zijn de verbanden bij mensen associatief. Door vlees niet te verbranden en bereidingsmethoden te variëren, kun je je blootstelling aan deze stoffen flink verlagen.
Vergroot veel zitten mijn kans op kanker, ook als ik sport?
Veel zitten verhoogt je kansop bepaalde kankers, ook als je sport. Probeer naast regelmatig bewegen ook de zittijd zelf te verminderen, want die twee compenseren elkaar maar gedeeltelijk.
Vergroot slechte slaap mijn kans op kanker?
Slechte slaap, en zeker onbehandeld slaapapneu, hangt samen met een verhoogd kankerrisico, maar het is nog niet bewezen dat slechter slapen kanker veroorzaakt. Laat slaapapneu controleren als je klachten hebt, en probeer een regelmatig slaapritme aan te houden.
Verhoogt een dikke buik mijn kans op kanker meer dan gewoon overgewicht?
Een dikke buik verhoogt het risico op meerdere kankersoorten meer dan gewoon overgewicht, vooral bij mannen. Je middelomtrek laten meten is dan ook zinvoller dan alleen op de weegschaal letten.