Kun je te veel vitamine D binnenkrijgen?

Ja, te veel vitamine D is mogelijk schadelijk, maar pas bij echt hoge bloedspiegels. Toxiciteit treedt op wanneer de vitamine D-spiegel in het bloed boven de 750 nmol/L stijgt. Het gevaar zit hem dan in te veel calcium in het bloed (hypercalciëmie), wat in ernstige gevallen levensbedreigende complicaties kan veroorzaken. Uit voorzorg hanteren onderzoekers een veilige bovengrens van 250 nmol/L.

10.000 IE (internationale eenheden, ofwel 250 microgram) per dag is waarschijnlijk voor vrijwel alle volwassenen veilig op de lange termijn. Dat klinkt als veel, maar het is vergelijkbaar met wat je huid aanmaakt bij volledige blootstelling aan de zon. Dit is echter een absolute bovengrens, geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.

Dat er toch steeds meer mensen in de problemen komen met vitamine D, heeft vooral te maken met de vrije verkrijgbaarheid van supplementen. Zonder doseeradvies slikken mensen soms veel te hoge hoeveelheden. Wereldwijd is het aantal gemelde vergiftigingen hierdoor sterk gestegen. Klachten lopen uiteen van geen klachten tot een acute, levensbedreigende toestand.

Dieronderzoek wijst op nog een mogelijke bijwerking: langdurig matig hoge inname kan aderverkalking bevorderen. Of dit risico ook bij mensen speelt, is nog niet aangetoond, maar het wordt in de praktijk nauwelijks meegenomen in de risico-afweging.

Daar tegenover staat dat een tekort aan vitamine D bij meer dan een miljard mensen wereldwijd voorkomt, en dat zo'n tekort in verband wordt gebracht met hart- en vaatziekten, infectieziekten, auto-immuunziekten en bepaalde kankers. Let op: het gaat hier om verbanden, niet altijd om bewezen oorzaak en gevolg. De boodschap is dus niet dat je vitamine D moet vermijden, maar dat meer altijd beter is ook niet opgaat.