Het bewijs wijst duidelijk in één richting als het om combinaties met medicijnen gaat: bepaalde supplementen, met name Sint-Janskruid en goudszegel, veroorzaken aantoonbare wisselwerkingen. Voor andere supplementen is het beeld gemengd of geruststellend. Het onderzoek naar supplementen die spierenergie ondersteunen staat vroeg en is beïnvloed door commerciële belangen. Praktisch advies: meld supplementgebruik altijd aan uw arts, beperk de stapel tot middelen met een concrete reden, en kies bij twijfel voor het gesprek met een apotheker.
Een stapel supplementen slikken kan riskant zijn, en het grootste gevaar zit niet in de supplementen zelf maar in combinaties met voorgeschreven medicijnen. Bijna een kwart van de Amerikaanse volwassenen combineert receptgeneesmiddelen met voedingssupplementen, maar de meeste mensen vertellen dit niet aan hun arts. Dat maakt het opsporen van problemen lastig, want arts en apotheker weten simpelweg niet wat iemand thuis extra inneemt1.
Niet alle supplementen zijn even risicovol in combinatie met medicijnen. Twee kruidensupplementen springen er duidelijk negatief uit: Sint-Janskruid en goudszegel veroorzaken aantoonbaar klinisch relevante wisselwerkingen met receptgeneesmiddelen. Wie medicijnen gebruikt, zou deze twee moeten vermijden. Een middengroep, waaronder curcumine, echinacea, knoflook, groene thee-extract en kava kava, kan bij sommige medicijnen problemen geven, maar het bewijs daarvoor komt grotendeels uit laboratoriumonderzoek en is niet altijd bevestigd bij mensen. Een derde groep, waaronder zwarte cohosh, cranberry, ginkgo, mariadistel, Amerikaanse ginseng, zaagpalm en valeriaan, heeft een lage kans op wisselwerkingen en is voor de meeste mensen waarschijnlijk veilig te combineren met gangbare medicijnen, al zijn voorbehouden altijd op hun plaats1.
Er zijn ook supplementen waarbij de combinatie juist wél slim is. Wanneer een kind een antibioticakuur volgt, kan het gelijktijdig geven van probiotica in een hoge dosis (minimaal 5 miljard levende bacteriën per dag) de kans op diarree aanzienlijk verlagen: van 23% naar 8%. Gemiddeld hoeven zes kinderen te worden behandeld om één geval van diarree te voorkomen. In 24 gerandomiseerde studies met ruim 4400 kinderen werden geen ernstige bijwerkingen aan probiotica toegeschreven, al is er een uitzondering: bij ernstig zieke of immuungecompromitteerde kinderen zijn buiten deze studies wel ernstige bijwerkingen gemeld, dus bij die groep is voorzichtigheid geboden2.
Voor mensen die hun spierfunctie op latere leeftijd willen ondersteunen zijn er voorlopige aanwijzingen uit kleine studies bij ouderen dat bepaalde supplementen gericht op de energiehuishouding van spiercellen kunnen helpen. Het gaat dan om MitoQ, urolithine A, omega-3 vetzuren en de combinatie glycine plus N-acetylcysteïne (GlyNAC). De bewijskracht is echter beperkt, en de veiligheid en werking op langere termijn zijn nog onvoldoende onderzocht. Bovendien ontvangen meerdere auteurs van het reviewartikel waarop dit is gebaseerd financiering van de fabrikanten van deze supplementen, wat de resultaten in een ander licht zet3. NAD-precursors zoals NMN of NR worden vaak aangeprezen als spierondersteunend, maar uit hetzelfde onderzoek blijkt dat eventuele effecten op fysiek functioneren niet samenhangen met verbeteringen in de mitochondriële werking van spieren. Het veronderstelde werkingsmechanisme klopt dus niet, wat de waarde van deze middelen voor dit doel onduidelijk maakt3.
De praktische conclusie is tweeledig. Ten eerste: wie medicijnen op recept gebruikt, meldt altijd aan de behandelend arts of apotheker welke supplementen erbij worden gebruikt. Sint-Janskruid en goudszegel zijn bij gebruik van medicijnen het meest riskant en verdienen expliciete aandacht. Ten tweede: het slikken van een brede stapel supplementen zonder specifieke reden biedt voor de meeste gezonde volwassenen geen aangetoond voordeel, terwijl de kans op wisselwerkingen met medicijnen reëel is. Gericht gebruik, op basis van een concrete klacht of tekortkoming, heeft meer onderbouwing dan het preventief innemen van tientallen pillen tegelijk.
Alle claims zijn afkomstig uit drie publicaties (PMID 28762712, 31039287, 39060742). Het gaat om een narratief review over supplement-geneesmiddeleninteracties, een meta-analyse over probiotica bij kinderen tijdens antibiotica, en een review over mitochondriale supplementen bij ouderen met gerapporteerde belangenconflicten. Er zijn geen grote onafhankelijke RCT's beschikbaar over het gelijktijdig slikken van een brede suppletiesstapel als geheel.