Stamcelkwaliteit daalt al in de kweekfles vóór transplantatie

Voor elke stamceltherapie worden cellen eerst buiten het lichaam vermenigvuldigd in een kweekfles. Dat kost tijd, en die tijd is niet onschuldig. Tijdens het kweken kunnen cellen verouderen: ze stoppen dan met delen, maar scheiden wél schadelijke stoffen uit. Een overzichtsartikel op Fight Aging! bespreekt hoe dit, en andere vormen van kwaliteitsverlies, de uitkomst van stamceltherapieën negatief beïnvloeden.

Meer dan alleen verouderde cellen

De auteurs beschrijven hoe met name hersenstamcellen tijdens het kweken beschadigde eiwitten ophopen. Die beschadigde eiwitten worden verpakt in kleine blaasjes die de cel uitscheidt. Als die blaasjes terechtkomen in omliggende cellen, veroorzaken ze daar ook schade en veroudering. De onderzoekers noemen dit stress door ophoping van beschadigde eiwitten.

Of hetzelfde mechanisme ook geldt voor andere veel gebruikte stamceltypen, zoals mesenchymale stromale cellen en cellen die afgeleid zijn van geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPS-cellen), is nog niet vastgesteld. De auteurs pleiten voor validatie bij deze typen.

Een kwaliteitsstandaard die er nog niet is

De huidige kwaliteitscontroles voor stamcelproducten kijken of cellen nog leven, of ze zichzelf zijn en of hun erfelijk materiaal intact is. Ze meten niet of de eiwitbalans in de cel nog klopt. De auteurs stellen dat dit zou moeten veranderen. Ze adviseren onder meer te meten hoe ver de veroudering al is gevorderd, te kijken wat er in de uitgescheiden blaasjes zit en beschadigde eiwitten al vóór transplantatie op te ruimen.

De variabiliteit in uitkomsten van stamceltherapieën is een bekend probleem. Dit onderzoek suggereert dat systematische kwaliteitscontrole van de kweekomgeving daarop een deel van het antwoord kan zijn.

Lees het originele artikel