Hoe weet ik of mijn bloedsuiker gezond is (prediabetes)?
Prediabetes is goed te meten, maar geen enkele bloedtest geeft alleen de volledige zekerheid. Laat bij twijfel meerdere waarden meten en bespreek met je arts of een leefstijlprogramma of medicatie zinvol is, want dat verschil maakt bewezen uit.
Prediabetes is een tussenstadium waarbij je bloedsuiker hoger is dan normaal, maar nog niet hoog genoeg voor diabetes type 2. Er zijn drie manieren om het te meten: een nuchtere bloedsuiker (normaal is 100-125 mg/dL voor prediabetes), een HbA1c-meting (een soort 'driemaandsgemiddelde' van je bloedsuiker; prediabetes ligt tussen 5,7% en 6,4%) en een suikerbelastingtest, waarbij je na het drinken van een suikeroplossing wordt gemeten. Het probleem is dat er geen internationale overeenstemming bestaat over welke test het beste is, en de drie testen identificeren soms een andere groep mensen.
Bovendien zijn de nuchtere bloedsuiker en het HbA1c niet foutloos. Vergeleken met de suikerbelastingtest overschat de nuchtere bloedsuikermeting prediabetes met zo'n 25%, en het HbA1c met zo'n 10%. Dat betekent dat een deel van de mensen die op basis van die testen 'prediabetes' lijken te hebben, gewoon scoren bij de belastingtest. Omgekeerd mist het HbA1c bij de gebruikelijke grenswaarde ongeveer de helft van de mensen met onontdekte volledige diabetes. Één test geeft dus nooit het volledige plaatje.
Prediabetes is niet een neutrale bevinding om te negeren. Zonder iets te veranderen, ontwikkelt in de VS ongeveer 10% van de mensen met prediabetes elk jaar daadwerkelijk diabetes. Prediabetes hangt ook samen met meer kans op hart- en vaatziekten en sterfte, al gaat het om verbanden en niet om bewezen oorzakelijkheid.
Wat je er concreet aan kunt doen, is goed onderbouwd. Minder eten, minimaal 150 minuten per week bewegen en actieve begeleiding verlaagden in onderzoek de kans op diabetes met 6,2 gevallen per 100 persoon-jaren over drie jaar. Dat is meer dan medicatie: metformine haalde 3,2 gevallen per 100 persoon-jaren. Metformine werkt het best bij specifieke groepen, namelijk bij vrouwen met eerdere zwangerschapsdiabetes, mensen jonger dan 60 met een BMI van 35 of hoger, of bij iets hoger uitgevallen bloedsuikerwaarden (nuchtere bloedsuiker boven 110 mg/dL of HbA1c van 6,0% of hoger). Of het bewijs voor leefstijlinterventie ook geldt voor mensen met een normaal gewicht of uitsluitend een iets verhoogde nuchtere bloedsuiker, is nog niet duidelijk, omdat de meeste studies zijn gedaan bij mensen met overgewicht.
Gebaseerd op twee meta-analyses, meerdere reviews en enkele niet nader geïndexeerde studies. Diagnostische nauwkeurigheid en risicocijfers zijn goed beschreven; progressie en interventies zijn onderzocht in gerandomiseerd onderzoek (Diabetes Prevention Program en aanverwante studies), al valt soms de representativiteit van de onderzochte groepen te betwisten.
Wat doet een stabiele bloedsuiker voor gezond ouder worden?
Een stabiele, lage bloedsuiker hangt wereldwijd samen met meer gezonde levensjaren. Het verband is duidelijk, maar de exacte winst per persoon is op basis van dit onderzoek niet te kwantificeren.
Heb je iets aan een glucosemeter als je geen diabetes hebt?
Een glucosemeter geeft je zonder diabetes best interessante informatie over hoe je lichaam reageert op eten, bewegen en stress. Maar dat meten ook écht leidt tot betere gezondheid, is nog niet aangetoond.
Hoe meet je insulineresistentie?
Er is geen beste methode voor iedereen. Voor dagelijks gebruik is een nuchtere bloedprik met HOMA of QUICKI (rekenmethoden voor insulineresistentie) een redelijk startpunt, zolang je de uitkomst vergelijkt met normen die bij jouw groep passen.
Krijg ik diabetes type 2 van veel suiker eten?
Suikerhoudende dranken verhogen je risico op diabetes type 2 duidelijk aantoonbaar. Suiker uit vast voedsel doet dat nauwelijks. Het grootste verschil maak je met minder zoete dranken, meer bewegen en afvallen.
Wat is een gezonde HbA1c-waarde?
Bij gezonde volwassenen ligt een normale HbA1c tussen ruwweg 4,79% en 6,15%, met een gemiddelde van 5,47%. Zit je daarboven, bespreek het dan met je huisarts om prediabetes of diabetes uit te sluiten.
Wat zegt je HbA1c over je risico op diabetes en veroudering?
Een verhoogd HbA1c, ook nog ruim onder de officiële diabetesgrens, hangt samen met een groter risico op diabetes, nierschade, oogcomplicaties en mogelijk dementie. Laat je HbA1c regelmatig controleren en bespreek met je arts wat een gezonde streefwaarde voor jou is.