Hoe weet ik of mijn bloedsuiker gezond is (prediabetes)?

Je bloedsuiker check je via een bloedtest bij de huisarts, niet thuis. Er zijn drie varianten. Bij een nuchtere meting wijst 100–125 mg/dL op prediabetes. Bij een suikerbelastingtest, waarbij je een suikeroplossing drinkt en twee uur later gemeten wordt, geldt 140–199 mg/dL als prediabeteszone. De HbA1c-test laat je gemiddelde bloedsuiker over drie maanden zien; 5,7%–6,4% valt in diezelfde zone.

Prediabetes is geen noodlot. Elk jaar krijgt ongeveer 10% van de mensen met prediabetes toch diabetes type 2, maar zo'n derde keert vanzelf terug naar normale waarden. De meerderheid, twee derde, krijgt ook na jaren geen diabetes. Typische diabetescomplicaties zoals oog- of nierschade komen bij prediabetes zelf niet voor. Reden voor aandacht dus, maar niet voor paniek.

Er is wel een licht verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dat komt waarschijnlijk meer door bijkomende factoren zoals overgewicht en hoge bloeddruk, dan door de licht verhoogde bloedsuiker zelf. De absolute kans is klein: minder dan 9 extra gevallen per 10.000 mensen per jaar¹.

De krachtigste aanpak is intensieve leefstijlverandering: minder calorieën, minstens 150 minuten bewegen per week en persoonlijke begeleiding. Dat voorkomt de overgang naar diabetes twee keer zo goed als het medicijn metformine, ongeveer 6 gevallen minder per 100 mensen per jaar tegenover 3 bij metformine². De combinatie van duurtraining, zoals stevig wandelen of fietsen, én krachttraining gaf in onderzoek de beste resultaten voor bloedsuiker, gewicht en cholesterol samen. Duurtraining leidde vaker tot terugkeer naar normale waarden (69% versus 43%), terwijl krachttraining de gevoeligheid voor insuline sterker verbeterde. Dit komt uit een kleine studie van 70 mensen, dus het is voorlopig³.

Uit een kleine studie van 15 deelnemers bleek dat eerst groenten en eiwitten eten en dan pas koolhydraten de bloedsuikerpiek na de maaltijd met meer dan 40% verlaagde. De basis is nog te smal voor harde aanbevelingen⁴. Metformine kan het risico op diabetes verlagen, maar is minder effectief dan leefstijlaanpassing. Omdat twee derde van de mensen met prediabetes nooit diabetes krijgt, is medicatie niet voor iedereen nodig. Het lijkt het meest zinvol bij vrouwen met eerder zwangerschapsdiabetes, mensen jonger dan 60 met een BMI boven 35, of mensen met een nuchtere glucose boven 110 mg/dL of een HbA1c boven 6,0%⁵.