Helpt vasten je immuunsysteem te resetten?

Vasten verlaagt aantoonbaar ontstekingswaarden in het bloed. Tijdgebonden eten (bijvoorbeeld alleen eten binnen een venster van 8 uur) en om-de-dag-vasten verminderen CRP, een eiwit dat ontsteking in het lichaam aangeeft, bij gezonde mensen. Het effect lijkt groter naarmate je meer aaneengesloten dagen vast. Ramadan-vasten liet nauwelijks verschil zien, waarschijnlijk omdat dat protocol wezenlijk anders is.

Op het vlak van gewicht, bloeddruk en bloedsuiker is het bewijs het sterkst: een analyse van 56 studies toont met hoge zekerheid dat gemodificeerd om-de-dag-vasten het gewicht met gemiddeld ruim 5 kg verlaagt en de bloeddruk met bijna 8 punten. Dit zijn geen directe maten voor het immuunsysteem, maar chronische ontsteking hangt nauw samen met overgewicht en slechte bloedsuikerregulatie, dus deze effecten tellen indirect mee.

Vasten lijkt ook de darmbacteriën gunstig te beïnvloeden en herstelt de dagelijkse ritmes van genen die de darm aansturen. Omdat het darmmicrobioom het immuunsysteem sterk aanstuurt, is dit een plausibele route. Een deel van dat bewijs komt echter uit dieronderzoek en is nog niet volledig bij mensen bevestigd.

Of vasten het immuunsysteem echt 'reset' bij auto-immuunziekten is nog onduidelijk. Er zijn voorzichtige aanwijzingen voor een gunstig effect bij reumatoïde artritis en lupus, maar voor aandoeningen als multiple sclerose en psoriasis is het bewijs te dun om iets te zeggen. Optimale vastenschema's en langetermijneffecten zijn bij deze groep onbekend.

De veiligheid op langere termijn is nog niet goed onderzocht. Heb je diabetes, een auto-immuunziekte of een andere chronische aandoening, bespreek een vastenschema dan eerst met je arts voordat je begint.