Kun je je immuunsysteem versterken met meer vezels?

Darmbacteriën zetten vezels om in vetzuren met een korte keten, zoals butyraat. Die vetzuren spelen een bewezen rol bij het reguleren van je immuunsysteem, zowel in de darm zelf als elders in het lichaam. Dat mechanisme is goed gedocumenteerd en vormt de biologische basis achter de verwachting dat vezels je afweer zouden versterken.

Of dat mechanisme in de praktijk ook echt tot een betere immuunreactie leidt, is een stuk minder zeker. In een gerandomiseerde studie van 17 weken bij gezonde volwassenen veranderde een vezelrijk dieet de primaire immuunuitkomst, de reactie van afweerstoffen op prikkels van buitenaf, niet meetbaar. Opmerkelijk was wel dat er drie verschillende reactiepatronen opdoken, afhankelijk van hoeveel bacteriediversiteit iemand al had vóór het dieet. Mensen met al een rijke darmbevolking reageerden anders dan mensen met een minder gevarieerd microbioom. Vezels werken hier dus niet als een schakelaar die je omzet, maar als een middel waarvan het effect sterk varieert per persoon.

Gefermenteerd voedsel, zoals yoghurt, kefir of zuurkool, deed het in diezelfde studie consistenter. Het verhoogde de bacteriediversiteit in de darm en verlaagde ontstekingsmarkers, terwijl het vezelrijke dieet dat niet eenduidig deed.

Bij mensen met melanoom die immuuntherapie kregen, bleek voldoende vezelinname wel geassocieerd met een langere progressievrije overleving. Dit is een observationele bevinding, geen bewijs van oorzaak en gevolg, maar het signaal is opvallend. Juist in die context is er ook een duidelijke waarschuwing: commerciële probiotica-supplementen naast immuuntherapie verslechterden de werking van de behandeling, zowel in patiëntendata als in dierexperimenten. Als je immuuntherapie krijgt en probiotica wil slikken, bespreek dat eerst met je behandelend arts.