Verouderde cellen verspreiden celveroudering via blaasjes in celonderzoek
Verouderde cellen sturen signalen naar buurcellen die hen aansporen ook te verouderen. Dat is al langer bekend. Maar hoe verouderende cellen dat doen zonder de klassieke ontstekingssignalen was onduidelijk. Nieuw onderzoek wijst op kleine blaasjes die cellen uitstoten in hun omgeving.
Onderzoekers werkten met menselijke bindweefselcellen (fibroblasten). Ze lieten cellen kunstmatig een eiwit aanmaken dat celveroudering triggert, p16INK4a, een remmer van de celcyclus. Verouderende cellen die alleen p16INK4a tot expressie brachten, maakten de klassieke ontstekingssignalen (zoals IL-6 en IL-8) niet aan. Toch konden ze veroudering doorgeven aan buurcellen.
Kleine extracellulaire blaasjes als drager
De onderzoekers toonden aan dat verouderende fibroblasten significant meer kleine extracellulaire blaasjes (sEVs) uitstoten dan delende cellen. Extracellulaire blaasjes zijn kleine membraanomhulde deeltjes die cellen uitscheiden om signalen met hun omgeving te delen. De blaasjes van de verouderende cellen bleken biologisch actief: ze stopten de celdeling van ontvangercellen, activeerden p16INK4a in die cellen en zetten een DNA-schaderespons in gang. Dat alles zonder de klassieke ontstekingsroute te activeren.
Effect ook bij gecellen van oude donors
Hetzelfde patroon dook op in twee andere modellen van celveroudering: cellen met een eiwit dat veroudering nabootst (progerine-expressie) en cellen met disfunctionele telomeren (de beschermkapjes aan het einde van chromosomen). Bovendien bleek dat blaasjes van fibroblasten van oude donors ook veroudering konden doorgeven aan fibroblasten van jonge donors. Dit suggereert dat extracellulaire blaasjes een mechanisme zijn waarmee veroudering zich verspreidt tussen cellen, ook via de normale biologische veroudering.
Zoektermen om verder te zoeken: paracrine senescentie extracellulaire blaasjes | p16INK4a celcyclusremming fibroblasten | SASP-onafhankelijke senescentiespreiding