Hoe versterkt voeding je immuunsysteem?
Voeding heeft een duidelijke invloed op je immuunsysteem: tekorten verzwakken je afweer, en aanvullen bij een aantoonbaar tekort (vooral vitamine D, C en zink) helpt. Bij mensen zonder tekort is extra suppleren minder overtuigend bewezen.
Tekorten aan eiwit, vitamines A, E, B6 en foliumzuur verzwakken je immuunsysteem aantoonbaar. De ernst daarvan hangt af van hoe ernstig het tekort is, hoe oud je bent en of er tegelijk een infectie speelt. Ouderen, jonge kinderen en zwangeren lopen het meeste risico op dit soort tekorten en de bijbehorende verhoogde infectiegevoeligheid.
De micronutriënten met de sterkste onderbouwing voor een goed immuunsysteem zijn vitamine C, vitamine D en zink. Ze werken bij voorkeur samen met andere vitamines en mineralen, zoals vitamine A, B6, B12, foliumzuur, ijzer, koper en selenium. Suppletie helpt als je een aantoonbaar tekort hebt. Bij mensen zonder tekort is het voordeel van extra supplementen een stuk minder zeker. Een gerandomiseerde studie bij gezonde 55-plussers laat dit goed zien: een multivitamine verbeterde de vitamine C- en zinkwaarden in het bloed en het gevoel van gezondheid, maar er was geen meetbare verbetering in objectieve maten van immuunfunctie, zoals de afweerkracht van witte bloedcellen.
Vitamine D verdient aparte aandacht. Immuuncellen hebben receptoren voor vitamine D en reageren er gevoelig op. Laboratorium- en dieronderzoek laat gunstige effecten zien op zowel de directe afweer als de meer specifieke immuunrespons. In onderzoek bij mensen zijn lage vitamine D-waarden gekoppeld aan een hoger risico op aandoeningen als multiple sclerose, reumatoïde artritis, luchtweginfecties en tuberculose. Dat zijn verbanden, geen bewezen oorzaak-gevolgrelaties, maar ze zijn gevonden over meerdere ziektebeelden. Suppletie bij mensen met een tekort lijkt zinvol; wie voldoende waarden heeft, heeft minder bewijs aan zijn kant.
Meer is niet altijd beter. Te veel linolzuur of arachidonzuur (vetten), te veel ijzer of zelfs te veel vitamine E kan het immuunsysteem juist onderdrukken. Dieronderzoek laat ook zien dat een westers dieet met veel vet en suiker immuuncellen langdurig herprogrammeert, zelfs nadat het dieet al gestopt is. Die chronisch verhoogde staat van immuunactivatie draagt waarschijnlijk bij aan ontstekingsziekten. Of dit bij mensen precies zo werkt, is nog niet volledig vastgesteld.
Dit antwoord steunt hoofdzakelijk op meerdere overzichtsartikelen over micronutriënten en immuunfunctie, plus één gerandomiseerde studie bij gezonde ouderen. De verbanden tussen voeding en immuunfunctie zijn breed onderzocht, maar veel bewijs is gebaseerd op studies waarbij niemand iets toegewezen kreeg of op dieronderzoek. Het rechtstreekse effect van suppletie op ziekte-uitkomsten bij mensen zonder tekort blijft daarmee onzeker. De gerandomiseerde studie bij ouderen is waardevol maar beperkt tot bloedwaarden en zelfrapportage, niet tot harde klinische eindpunten zoals infectiefrequentie.
Vergroot slechte slaap mijn kans op kanker?
Slechte slaap, en slaapapneu en nachtwerk in het bijzonder, hangt samen met een verhoogd kankerrisico. Of jij persoonlijk meer risico loopt, hangt af van welke slaapproblemen je hebt; laat apneuklachten in ieder geval onderzoeken.
Hoe bouw je ozempic veilig af?
Of geleidelijk afbouwen beter is dan abrupt stoppen, weten we nog niet, maar abrupt stoppen leidt bij de meeste mensen tot gewichtstoename en verslechtering van bloeddruk en andere waarden. Bespreek een stopplan altijd met je arts, zeker als je het middel ook voor je hart of diabetes gebruikt.
Wat is het zogeheten 'ozempic face' en hoe ontstaat het?
Snelle vetafname door semaglutide en verwante middelen kan het gezicht zichtbaar uithollen, en het effect lijkt groter dan puur gewichtsverlies verklaart. Of en hoe je dat het beste kunt corrigeren, is nog slecht onderzocht.