Hangt mijn darmflora samen met overgewicht?

Ja, je darmflora hangt waarschijnlijk samen met overgewicht, maar of het een oorzaak of gevolg is, weten we nog niet precies. Mensen met obesitas hebben vaker een andere darmflora dan mensen met een gezond gewicht. Bij overgewicht worden bijvoorbeeld vaker bacteriën uit de Firmicutes-groep aangetroffen. Die worden gelinkt aan hogere energieonttrekking uit voeding en veranderingen in verzadigingshormonen, wat kan leiden tot meer eten en gewichtstoename.

Darmbacteriën maken stoffen aan, zoals korteketenvetzuren en indol, die de productie van darmhormonen zoals GLP-1 en GIP aansturen. Die hormonen regelen je verzadigd gevoel en je gewicht. Een verstoorde darmflora kan die hormoonproductie ontregelen. Hoe groot dat effect in de praktijk is, moet nog beter worden vastgesteld.

Een ander mechanisme loopt via de darmwand. Een verstoorde darmflora kan de darmwand 'lek' maken voor bacteriële bouwstenen, zogeheten lipopolysacchariden (LPS, stukjes van bacteriewanden). Die komen dan in je bloed terecht en veroorzaken laaggradige ontstekingen. Dat leidt tot insulineresistentie, wat nauw samenhangt met overgewicht en type 2 diabetes. Meerdere overzichtsstudies noemen dit mechanisme relevant, al is de exacte omvang bij mensen nog niet precies gemeten.

Er zijn ook aanwijzingen dat de darmflora via zenuwbanen, hormonen en het immuunsysteem met je hersenen praat en zo je eetgedrag beïnvloedt. Bij muisstudies is dit overtuigend aangetoond: als je de darmflora van mensen met obesitas overbrengt naar kiemvrije muizen, komen die meer aan. Maar dat bewijs mag je nog niet zomaar vertalen naar mensen.

Behandelingen zoals fecale microbiota-transplantaties, probiotica en prebiotica worden onderzocht als aanpak bij obesitas. De resultaten zijn veelbelovend, maar de studies bij mensen zijn nog te klein en te kort. Er is op dit moment onvoldoende bewijs dat een specifiek probioticum of prebioticum betrouwbaar helpt bij gewichtsbeheersing. Daar zijn grotere en langere klinische trials voor nodig.