Kan je darmflora invloed hebben op hoe lang je leeft?
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat een gezonde, diverse darmflora samenhangt met langer en gezonder leven, maar of je die relatie kunt omdraaien door je flora gericht te veranderen, is nog niet bewezen. Voorlopig bieden voedingskeuzes (zoals minder dierlijk eiwit, meer vezels) het meest concrete handvat.
Een diverse darmflora, met bacteriën die ontstekingsremmende stoffen aanmaken (zoals korteketenvetzuren), hangt in meerdere studies wereldwijd samen met gezonder ouder worden. Dit patroon is consistent gevonden over verschillende landen en leeftijdsgroepen, maar het gaat om observationeel onderzoek: we weten nog niet zeker of een gezonde flora de oorzaak is van langer leven, of dat gezonde mensen nu eenmaal een gezondere flora hebben.
Eén analyse bij meer dan 9.000 mensen liet iets opvallends zien: wie op oudere leeftijd (boven de 80 jaar) een steeds 'uniekere' darmflora had, overleefde de volgende vier jaar vaker dan leeftijdgenoten met een flora die nog sterk leek op die van jongere volwassenen. Mensen die op hoge leeftijd nog veel Bacteroides-bacteriën hadden (een groep die bij jongere volwassenen veel voorkomt), hadden juist een slechtere overlevingsprognose.
Bij mensen van 105 jaar en ouder werden bepaalde bacteriegroepen (zoals Akkermansia en Bifidobacterium) vaker gevonden dan bij jongere ouderen. Dit is een interessante aanwijzing, maar de studie was klein en observationeel. Of deze bacteriën bijdragen aan extreem lang leven of er simpelweg mee samenhangen, is onbekend.
Onderzoekers beschrijven drie biologische wegen waarlangs de darmflora in theorie de levensduur kan beïnvloeden: het versterken van de darmwand, het remmen van chronische laaggradige ontsteking (een bekende verouderingsfactor), en het verbeteren van de werking van de energiecentrales in je cellen. Dit zijn biologisch plausibele mechanismen, maar het directe bewijs hiervan komt grotendeels uit dier- en laboratoriumonderzoek, niet uit grote studies bij mensen.
Veel dierlijk eiwit in je voeding hangt in observationele studies samen met ongunstige veranderingen in de darmflora en meer ontsteking. Of dit op lange termijn ook de levensduur beïnvloedt, is nog niet bewezen. En het meest praktische punt: er is op dit moment onvoldoende bewijs dat je de darmflora gericht kunt verbeteren met probiotica, prebiotica of fecestransplantatie om daadwerkelijk langer te leven. Het idee is aantrekkelijk, maar de benodigde klinische bewijzen bij mensen ontbreken nog.
Gebaseerd op observationele studies (inclusief een grote cohortstudie van >9.000 mensen), mechanistische studies en dieronderzoek. Geen grote gerandomiseerde interventietrials bij mensen beschikbaar voor levensduurverlenging. Causale verbanden zijn nog niet bewezen.