Kan je darmflora je eetlust en hongergevoel sturen?

Darmbacteriën hebben directe toegang tot de hersenen via de nervus vagus, een grote zenuw die de buik met de hersenen verbindt. Gespecialiseerde darmcellen die hormonen produceren, voelen de bacteriële activiteit in de darm en sturen signalen via die zenuw omhoog. Zo kunnen darmbacteriën meebepalen hoeveel je eet en zelfs welke voedingsmiddelen je verkiest.

Wanneer bacteriën onverteerbare vezels afbreken, entstaan er korteketen-vetzuren, waaronder acetaat, propionaat en butyraat. Die stofjes zijn niet passief: ze beïnvloeden eetlust, suikerbalans en energieverbruik. Maar let op: de meeste aanwijzingen hiervoor komen uit dieronderzoek. Bij mensen zijn er nog maar weinig goed opgezette studies naar gedaan, dus hoe groot dit effect in de praktijk is, weten we nog niet precies.

De samenstelling van je darmflora hangt ook samen met lichaamsgewicht. Mensen met obesitas hebben meetbaar andere bacteriepopulaties dan mensen met een gezonder gewicht. Uit studies met kiemvrije dieren en vlora-transplantaties blijkt dat die verschillen waarschijnlijk niet alleen gevolg zijn van ongezond eten, maar ook een oorzakelijke rol spelen bij gewichtstoename. Dat maakt de darmflora potentieel een interessant aangrijpingspunt, al zijn we er nog lang niet in het vertalen van die kennis naar praktische behandelingen.

Vezels in je voeding zijn de belangrijkste brandstof voor je darmflora. Westerse voeding bevat er veel te weinig van, waardoor de flora verarmt en die beschermende rol minder goed kan uitvoeren. Meer vezelrijke voeding eten is het meest concrete, in meerdere studies ondersteunde handvat dat je vandaag al kunt toepassen. Of je darmflora manipuleren via andere wegen, zoals microbioomtransplantaties na afvallen, ook werkt, is voorlopig nog onzeker: er zijn slechts enkele vroege studies naar gedaan.

Het diabetesmedicijn metformine laat zien hoe indirect de invloed van de darmflora kan zijn: een deel van het gewichtverlagende effect van dit middel verloopt vermoedelijk via veranderingen in de darmflora, naast directe effecten op het eetlustcentrum in de hersenen. Ook dit mechanisme is nog niet volledig ontrafeld, maar het illustreert dat de darm-hersenas een echte route is waar eetlust langs kan worden gestuurd.