Kan je darmflora invloed hebben op je cholesterol?
Je darmflora beïnvloedt je cholesterol via galzuuromzetting en het fermenteren van vezels. Meer vezels eten is de meest concrete en veilige stap; supplementen als berberine zijn nog onvoldoende onderbouwd voor dagelijks gebruik.
Darmbacteriën zetten galzuren om, stoffen die de lever maakt van cholesterol. Via die omzetting sturen de bacteriën indirect bij hoe de lever cholesterol aanmaakt en afvoert. Verstoringen in dit systeem hangen samen met hogere cholesterolwaarden en een groter risico op hart- en vaatziekten.
Een sleutelrol speelt het enzym galzout-hydrolase, dat bepaalde darmbacteriën bezitten. Bacteriën met dit enzym verhinderen dat galzuren via de ontlasting verloren gaan. Minder verlies betekent dat de lever minder nieuw cholesterol hoeft om te zetten in galzuren, waardoor het bloedcholesterol stijgt. Aan de andere kant bestaan er ook bacteriën met een omgekeerd effect: in een grote observationele studie bij ruim 1.400 deelnemers bleken Oscillibacter-bacteriën samen te hangen met lagere cholesterolwaarden. In het lab bleek dat deze bacteriën cholesterol actief kunnen afbreken. Of dat ook direct het hartrisico verlaagt, is nog niet bewezen.
Voeding speelt een belangrijke tussenpersoon. Darmbacteriën fermenteren vezels tot korteketenvetzuren. Bij weinig vezelinname, zoals in een typisch westers dieet, verandert de darmflora op een manier die samenhangt met hogere LDL-cholesterol- en triglyceridenwaarden. Meer vezels eten kan dit gedeeltelijk omdraaien, al is het causale bewijs hiervoor nog niet volledig sluitend.
Er zijn ook supplementen die via de darmflora het cholesterol proberen te beïnvloeden. Berberine, een plantaardige stof van 500 mg per dag, past de darmflora aan en remt genen betrokken bij cholesterolabsorptie. Maar het bewijs bij mensen is nog beperkt en de veiligheid op de lange termijn is onvoldoende onderzocht. Pu-erh thee bevat een stof die bij muizen en in een kleine humane studie de darmflora aanpaste en zo de cholesterolwaarden verlaagde. Dit zijn interessante aanwijzingen, maar nog geen basis voor concrete aanbevelingen.
Claims gebaseerd op observationele studies, diermodellen, mechanistische studies en enkele kleine humane studies. PMIDS: 35792223, 29080339, 29080336, 38569543, 31672964, 34068353, 32353823.
Kan je darmflora je risico op een hartziekte beïnvloeden?
Je darmflora beïnvloedt je hartgezondheid via stofwisselingsproducten die slagaderverkalking, bloeddruk en bloedstolsels kunnen bevorderen. Het verband is aannemelijk, maar hoe je de darmflora het best kunt aanpassen om je hart te beschermen, is nog onvoldoende bewezen: bespreek ingrijpende interventies altijd met je arts.
Kan je darmflora invloed hebben op ontstekingen in je lichaam?
Je darmflora kan via de darmwand invloed uitoefenen op ontstekingsprocessen in je hele lichaam. Meer vezels eten en regelmatig bewegen zijn de meest onderbouwde manieren om dit gunstig te beïnvloeden.
Kan je darmflora invloed hebben op hoe lang je leeft?
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de samenstelling van je darmflora samenhangt met hoe lang en hoe gezond je oud wordt, maar of je flora aanpassen je leven verlengt is nog niet aangetoond bij mensen.
Kan je darmflora invloed hebben op je geheugen en concentratie?
Je darmflora kan via meerdere routes je geheugen en concentratie beïnvloeden, maar het meeste bewijs komt nog uit dier- en labonderzoek. Wat je nu concreet kunt doen, is je darmgezondheid ondersteunen via voeding, want directe suppletie of probiotica voor cognitie zijn bij mensen nog onvoldoende bewezen.
Hangt mijn darmflora samen met overgewicht?
Je darmflora hangt waarschijnlijk samen met overgewicht via meerdere mechanismen, maar een bewezen oorzakelijk verband bij mensen ontbreekt nog. Een gevarieerd voedingspatroon dat je darmflora ondersteunt is zinvol, maar specifieke supplementen voor gewichtsverlies zijn voorlopig niet bewezen effectief.
Is er een echt verband tussen je darmflora en je stemming of brein?
Er is een biologisch plausibel en in dieronderzoek stevig onderbouwd verband tussen je darmflora en je hersenen, maar bij gezonde mensen is oorzakelijkheid nog niet bewezen. Een gevarieerd, vezelrijk dieet is de meest concrete stap die je nu al kunt zetten.