Zijn microbioom-thuistests zinvol?
Microbioom-thuistests zijn wetenschappelijk nog niet onderbouwd genoeg om zinvol te gebruiken voor diagnostiek of preventie, en de commerciële beloften lopen ver voor op het beschikbare onderzoek.
Commerciële microbioom-thuistests beloven vaak inzicht in gezondheid, ziekte of zelfs vroege opsporing van aandoeningen. Dat klinkt aantrekkelijk, maar het beschikbare onderzoek laat zien dat de wetenschap hier nog lang niet klaar voor is. De onderliggende biologie is interessant en wordt volop bestudeerd, maar van een betrouwbare, gevalideerde thuistest is vooralsnog geen sprake.
Eén studie onderzocht of een model gebaseerd op zeven darmbacterie-geslachten reumatoïde artritis (RA) kan herkennen. Het beste model haalde een AUC van circa 71-75%, een maat voor diagnostische nauwkeurigheid waarbij 100% perfect is en 50% neerkomt op gokken. Dat is beter dan toeval, maar voor een klinisch bruikbare test is doorgaans een AUC van 90% of hoger nodig. Dit model is dan ook niet rijp voor gebruik in een thuistest, laat staan voor het stellen van een diagnose.
Een weinig besproken technisch probleem maakt de situatie nog ingewikkelder: de manier waarop microbioomdata worden verwerkt vóór de analyse heeft grote invloed op de uitkomst. Of een laboratorium ruwe tellingen logaritmisch omzet of werkt met relatieve aantallen, kan de berekende nauwkeurigheid flink veranderen. Resultaten van twee verschillende labs of tests zijn daardoor moeilijk te vergelijken, en een thuistest-uitslag hangt sterk af van technische keuzes die de consument niet kent en niet kan beoordelen.
Voor baarmoederhalskanker wordt het vaginale microbioom onderzocht als mogelijke aanvullende biomarker. Dit is puur verkennend onderzoek: er bestaat nog geen gevalideerde zelftest op basis van microbioomgegevens. De betreffende studie noemt het combineren van microbioom-informatie met eiwitbiomarkers als interessante onderzoeksrichting, maar concrete nauwkeurigheidscijfers ontbreken.
In Alzheimer-onderzoek maakt darmflora-analyse deel uit van de PREDICTOM-studie, een uitgebreid klinisch screeningsprogramma. Resultaten zijn nog niet beschikbaar, en de analyse vindt place in een zorginstelling, niet thuis. Daarnaast is er een studieprotocol gepubliceerd voor thuismodulatie van het darmmicrobioom bij COVID-19, maar ook hier zijn nog geen resultaten bekend. Geen van deze toepassingen levert op dit moment een wetenschappelijk onderbouwde thuistest op. Voor een gezond microbioom doe je intussen meer met genoeg vezels en gefermenteerd voedsel dan met een test.
Alle claims zijn gebaseerd op 5 PMID's: één diagnostisch modelonderzoek (RA, PMID 39873731), één methodologische studie naar data-preprocessing (PMID 34220823), één verkennende studie naar cervicovaginaal microbioom (PMID 29143101), één lopend cohortprotocol (Alzheimer, PMID 41894949) en één studieprotocol zonder resultaten (COVID-19, PMID 33810738). Geen van de bronnen betreft een meta-analyse of RCT met uitkomstendata over commerciële thuistests.