Darmontsteking begint met een celsterftewissel
Colitis en de ziekte van Crohn zijn pijnlijke darmaandoeningen waarvoor nog geen ideale behandeling bestaat. Nieuw onderzoek onthult een onverwacht mechanisme: twee vormen van celdood in de darmwand wisselen elkaar af en veroorzaken zo de ontsteking.
Cellen kunnen op meerdere manieren sterven. Necroptose is een vorm van celdood waarbij de cel barst en haar inhoud naar buiten lekt, wat een sterke ontstekingsreactie uitlokt. Apoptose daarentegen is een ordelijk zelfopruimingsproces waarbij de cel keurig in stukjes valt die door andere cellen worden opgeruimd. Het onderzoek, gepubliceerd in Science, laat zien dat er een signaalketen loopt van necroptose naar apoptose in de cellen die de darmwand bekleden.
Een as die ontsteking aanwakkert
De onderzoekers identificeerden een signaalroute waarbij necroptose in darmcellen een apoptotisch signaal afgeeft dat buurcellen aanzet tot geprogrammeerde celdood. Dit domino-effect ondermijnt de integriteit van de darmwand. Een beschadigde darmwand laat bacteriën en andere stoffen door die normaal buiten blijven, wat de ontsteking verder verergert. Bij patiënten met inflammatoire darmziekten (IBD) bleek deze as actief.
Het mechanisme biedt een potentieel nieuw therapeutisch doelwit: het remmen van de signaalroute tussen necroptose en apoptose zou de kettingreactie kunnen onderbreken. Klinische toepassingen zijn nog niet beschikbaar; het onderzoek is voorlopig.
Veroudering en chronische darmontsteking
De link met veroudering is relevant. Chronische laaggradige darmontsteking komt vaker voor op latere leeftijd en hangt samen met een verslechtering van de darmflora en een verzwakt darmslijmvlies. Mechanismen die de darmwand beschadigen, zijn daarmee indirect ook mechanismen die veroudering op systeemniveau bevorderen. Of de necroptose-apoptose-as ook een rol speelt bij veroudering van de darm is een vraag die vervolgonderzoek vereist.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- necroptose apoptose darmepitheel
- inflammatoire darmziekte celsterfte
- intestinale barrièrefunctie ontsteking