Kan je microbioom verraden hoe oud je biologisch bent?

Het darmmicrobioom verandert stelselmatig met de leeftijd, maar bij gezonde ouderen op een specifieke manier: het wordt steeds persoonlijker. In een analyse van meer dan 9.000 mensen bleek dat het microbioom vanaf de middelbare leeftijd unieke trekken ontwikkelt die per persoon steeds verder uiteenlopen. Gezonde tachtigers en negentigers lieten deze persoonlijke verschuiving zien; minder gezonde leeftijdsgenoten juist niet. Mensen die op hogere leeftijd nog een sterk overwicht hadden van de bacteriegroep Bacteroides (een teken van weinig persoonlijkheid in het microbioom) hadden een lagere overlevingskans in de vier jaar daarna, consistent over drie onafhankelijke groepen.

Daarnaast hingen microbieel geproduceerde stoffen in het bloed, aminozuurderivaten, sterk samen met deze microbioom-uniciteit. Dat patroon liep ook parallel met een bloedeiwitprofiel van 22 eiwitten dat veroudering en het risico op hart- en vaatziekten en diabetes voorspelt. Die link tussen microbioom en bloedeiwitten werd gevonden in een longitudinale studie van bijna 3.800 mensen over 9 jaar, en de onderzoekers schatten het microbioom in als een beïnvloedbare factor in dat verband. Definitief bewijs dat je je biologische leeftijd via het microbioom kunt sturen ontbreekt echter nog.

Muisstudies voegen een mechanistische laag toe. Muizen met een erfelijke versnelde verouderingsziekte hadden een verstoord microbioom, en een fecale transplantatie van gezonde muizen verlengde zowel hun gezondheidsspan als hun levensduur. Zelfs één specifieke bacterie, Akkermansia, bleek hierbij al voldoende effect te hebben. Bij mensen van 100 jaar of ouder werd juist meer van dit type bacterie gevonden. Deze dierresultaten zijn interessant, maar vertaling naar gezonde mensen is nog onzeker.

Een praktisch voorbehoud: er bestaat niet zoiets als 'het' standaard microbioom. Meer dan 150.000 microbioomgenomen laten zien dat populaties buiten de westerse wereld 40% meer unieke bacteriesoorten hebben, en 77% van de gevonden soorten ontbrak in bestaande databases. Een microbioomtest die jouw biologische leeftijd meet is dan ook nog geen klinisch gevalideerd instrument, ook al zijn de verbanden met overleving en veroudering statistisch robuust.