Eierstokken blijven actief na de menopauze
Na de overgang stoppen eierstokken niet zomaar met werken. Een nieuw overzichtsartikel in Science stelt de vraag of we de postmenopauzale eierstok veel te snel hebben afgeschreven.
De gangbare opvatting is dat eierstokken na de menopauze min of meer uitgerangeerd zijn. Ze stoppen met het vrijgeven van eicellen en maken geen oestrogeen meer aan in de hoeveelheden die het lichaam voor de menopauze gewend was. Maar dat betekent niet dat ze biologisch inactief zijn, zo betoogt het artikel in Science.
Postmenopauzale eierstokken produceren nog steeds hormonen, waaronder androgenen, de groep geslachtshormonen waartoe ook testosteron behoort. Die androgenen kunnen in andere weefsels worden omgezet in oestrogeen, een proces dat aromatasering wordt genoemd. Dat lokale oestrogeen heeft mogelijk effecten op weefsel in de directe omgeving, zoals het borstweefsel, de botten en het cardiovasculaire systeem. Hoeveel invloed die postmenopauzale hormoonsynthese heeft op de gezondheid op lange termijn, is grotendeels onbekend.
Vergeten orgaan met actieve rol
Het artikel stelt verder dat de eierstok ook na de menopauze betrokken is bij immuunregulatie en ontsteking. Eierstokweefsel bevat veel immuuncellen, en hun aanwezigheid verandert na de menopauze. Of die verandering gezondheidseffecten heeft die los staan van de hormonale verschuiving, is een open vraag.
Voor longevity-onderzoek is dit relevant. Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, maar brengen een aanzienlijk deel van hun leven door na de menopauze. Als de eierstok in die fase nog biologisch actief is en bijdraagt aan ontsteking, botdichtheid of cardiovasculaire gezondheid, dan is het begrijpen van die rol belangrijk voor het ontwikkelen van gerichtere behandelingen. De auteurs pleiten voor meer onderzoek naar de postmenopauzale eierstok als eigen onderzoeksgebied, los van de brede discussie over hormoonbehandeling.
Hormoonproductie stopt niet volledig
De bredere implicatie is dat hormoonbehandeling na de menopauze niet het enige verhaal is. De eierstok zelf kan nog een rol spelen die we nauwelijks begrijpen. Dat vraagt om meer gerichte studies naar wat eierstokken na de overgang precies doen, en of die activiteit beschermend, neutraal of schadelijk is voor veroudering.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- postmenopauzale androgenen aromatasering
- eierstok immuunregulatie veroudering
- oestrogeen lokale weefselproductie