NAD+ is een onmisbaar coënzym voor celenergie en DNA-herstel. Het daalt met de leeftijd door afnemende aanmaak (minder NAMPT) en toenemende afbraak (meer CD38), met brede gevolgen voor de biologie van veroudering, al is directe oorzakelijkheid bij mensen nog niet volledig bewezen.
NAD+ staat voor nicotinamide-adeninedinucleotide en is een coënzym dat in elke cel van het lichaam voorkomt. Het is onmisbaar voor redoxreacties: chemische processen waarbij elektronen worden overgedragen tussen moleculen. Via die reacties speelt NAD+ een centrale rol in de energieproductie van cellen, met name in de mitochondriën, de 'energiefabriekjes' van de cel.
Naast energiemetabolisme fungeert NAD+ als brandstof voor een reeks belangrijke enzymen die het letterlijk verbruiken. De bekendste zijn de sirtuïnes (zoals SIRT1, betrokken bij levensduurregulatie), de PARPs (poly-ADP-ribosepolymerasen, cruciaal voor het herstellen van schade aan DNA) en CD38. Zonder voldoende NAD+ kunnen al deze enzymen hun werk niet naar behoren uitvoeren.
NAD+-niveaus dalen geleidelijk met het ouder worden. Dit is waargenomen in meerdere weefsels, zowel bij knaagdieren als bij mensen, en geldt als een consistent kenmerk van veroudering. Er zijn twee goed onderbouwde mechanismen die deze daling verklaren. Ten eerste neemt bij veroudering de activiteit af van NAMPT, het sleutelenzym dat NAD+ aanmaakt via de voornaamste biosyntheseroute in het lichaam. Minder NAMPT betekent minder productie van NAD+.
Ten tweede neemt het enzym CD38 toe naarmate we ouder worden. CD38 breekt NAD+ en zijn voorloper NMN actief af. Dit komt doordat bij veroudering meer CD38-positieve immuuncellen zich ophopen in vetweefsel en lever, mede aangestuurd door chronische laaggradige ontsteking en door zogenaamde senescente cellen: verouderde cellen die niet meer delen maar ook niet afsterven en ontstekingssignalen blijven uitzenden. Het gecombineerde effect is een dubbele aanslag: minder aanmaak én meer afbraak van NAD+.
De gevolgen van de NAD+-daling zijn breed. Ze raken vrijwel alle biologische kenmerken van veroudering: DNA-herstel verloopt trager, mitochondriën functioneren minder goed, ontstekingsregulatie ontspoort en celveroudering neemt toe. Dit alles wordt in verband gebracht met aandoeningen als cognitieve achteruitgang, spierverlies (sarcopenie), stofwisselingsziekten en bepaalde hartziekten. Belangrijk voorbehoud: een groot deel van dit bewijs komt uit dieronderzoek en associatiestudies bij mensen. Dat NAD+-daling deze ziekten daadwerkelijk veroorzaakt bij mensen is nog niet volledig aangetoond.
Alle claims zijn gebaseerd op PMID 24786309, 33353981, 37848251, 34843394, 33199925 en 32084459. De basisfuncties van NAD+ zijn sterk onderbouwd. De mechanismen achter de leeftijdsgebonden daling (NAMPT, CD38) zijn matig onderbouwd, grotendeels via diermodellen en beperkt menselijk onderzoek. Oorzakelijkheid bij mensen is voor de gezondheidsgevolgen nog niet volledig bewezen.