Wat doet een koolhydraatarm dieet met je LDL-cholesterol op de lange termijn?

Een ketogeen dieet verhoogt het LDL-cholesterol op de korte termijn merkbaar. In een gerandomiseerde studie (n=33) steeg LDL gemiddeld met 10% na 12 weken ketogeen eten, terwijl het Mediterrane dieet het juist met 5% verlaagde. Bij mensen met diabetes zag een andere studie na zes maanden een extra stijging van ruim 0,37 mmol/L ten opzichte van een koolhydraatrijk dieet.

Na één tot twee jaar verdwijnt dat verschil echter grotendeels. Een Cochrane-analyse van 61 gerandomiseerde studies (bijna 7.000 deelnemers) vond op de lange termijn weinig tot geen verschil in LDL tussen koolhydraatarme en koolhydraatgebalanceerde diëten, zowel bij mensen met als zonder diabetes. Dit sluit goed aan bij de diabetesstudie, waarin het LDL-effect al na negen maanden niet meer aantoonbaar was.

Er is een belangrijke nuance: niet elk koolhydraatarm dieet werkt hetzelfde. Een sterk caloriebeperkt ketogeen dieet liet juist een LDL-daling zien, maar die daling was niet groter dan bij andere diëten met hetzelfde calorietekort. Het is dus aannemelijk dat gewichtsverlies zelf, en niet het weglaten van koolhydraten, daarvoor verantwoordelijk is.

Positief voor het hart zijn wel de effecten op triglyceriden (vetten in het bloed) en HDL, het zogenoemde 'goede' cholesterol. Ketogene en koolhydraatarme diëten verlagen triglyceriden consistent en verhogen HDL, en dat wordt als gunstig beschouwd voor je cardiovasculaire risico.

Sommige auteurs stellen dat een hoog LDL bij een koolhydraatarm dieet niet per se gevaarlijk is, mits triglyceriden laag en HDL hoog zijn. Dat is een plausibel argument, maar het gaat in tegen de gangbare richtlijnen en is niet getoetst in klinische uitkomststudies. Heb je sterk verhoogd LDL in combinatie met andere risicofactoren, bespreek dat dan altijd met je arts.