Zijn eieren slecht voor je cholesterol?
Voor de meeste gezonde mensen zijn een of twee eieren per dag geen probleem voor je cholesterol, zolang je niet ook veel verzadigd vet binnenkrijgt. Heb je diabetes of een hoog hart-vaatrisico? Bespreek het dan even met je arts.
Het populaire idee dat eieren je cholesterol vanzelf omhoogjagen klopt niet. Uit een studie met 61 deelnemers bleek dat het cholesterol in eieren je LDL, het 'slechte' cholesterol, niet meetbaar verhoogt. De echte boosdoener is het verzadigd vet in je totale eetpatroon. Wie twee eieren per dag at én weinig verzadigd vet binnenkrijgt, had zelfs een licht lager LDL dan de controlegroep1,2.
Er is wel een kleine kanttekening. Datzelfde eiermenu zorgde voor meer kleine, dichte LDL-deeltjes. Die worden als schadelijker voor je bloedvaten beschouwd dan grote LDL-deeltjes. Of dat in de praktijk echt uitmaakt, kunnen de huidige studies nog niet beantwoorden1.
Hoe je lichaam reageert op cholesterol uit voeding verschilt sterk per persoon. Ongeveer twee op de drie mensen zijn 'hypo-responders': hun bloedcholesterol stijgt nauwelijks. Één op de drie ziet wél een stijging van LDL, maar tegelijk ook van HDL, het 'goede' cholesterol, zodat de verhouding often gelijk blijft3,2. Voor de meeste mensen is een ei bij het ontbijt dus geen aanslag op je bloedwaarden, zolang de rest van je eetpatroon klopt.
Grote bevolkingsstudies schetsen een iets voorzichtiger beeld. Een analyse van meer dan 3,6 miljoen deelnemers vond dat elk extra ei per dag samenhing met vier procent hogere kans op hart- en vaatziekten, en elke extra 300 mg voedingscholesterol per dag met achttien procent hogere sterfte4,5. Dit zijn verbanden, geen bewijs van oorzakelijkheid; de algehele voedingskwaliteit speelt hierin mee. Opvallend: in Aziatische bevolkingsgroepen dook dit verhoogde risico helemaal niet op5.
Voor mensen met diabetes is extra voorzichtigheid op zijn plaats: er zijn aanwijzingen dat zij gevoeliger zijn voor de effecten van eieren op het hart-vaatrisico, maar het bewijs is nog te beperkt voor harde adviezen2. De Amerikaanse Hartstichting adviseert je totale eetpatroon als uitgangspunt te nemen, niet één voedingsstof los6. Eieren leveren trouwens hoogwaardig eiwit dat goed is voor spierbehoud, zeker als je ouder bent, en zorgt voor een langer verzadigd gevoel7.
De cholesterolclaims zijn gebaseerd op één gerandomiseerde crossover-studie met 61 deelnemers; dat is beperkt van omvang. De claims over hart-vaatrisico komen uit grote bevolkingsstudies en een analyse van meer dan 3,6 miljoen deelnemers, maar er is grote variatie tussen studies en de uitkomsten worden sterk beïnvloed door het totale eetpatroon. Geen van de gebruikte bronnen is een overkoepelende review van reviews.