Verandert mijn darmflora als ik ouder word, en is dat erg?
Je darmflora verandert met de leeftijd, en mensen die gezond oud worden hebben juist een rijkere en gevarieerder flora dan gemiddelde ouderen. Honderdplussers laten dat het duidelijkst zien.
Ja, je darmflora verandert duidelijk naarmate je ouder wordt. Bij gezond ouder worden nemen bacteriesoorten zoals Akkermansia toe, terwijl Faecalibacterium en Lachnospiraceae afnemen. Dat klinkt zorgwekkend, maar het beeld is genuanceerd: mensen die heel oud worden (honderdplussers) hebben juist een opvallend rijke en diverse darmflora, met meer aanmaak van korteketenvetzuren zoals butyraat. Die vetzuren zijn gunstig voor de darmwand en remmen ontstekingen. Hoe je ouder wordt, telt dus mee.
Het probleem zit vooral bij ongezond ouder worden. Bij oudere mensen met flink spierverlies worden bacteriën die die korteketenvetzuren aanmaken stelselmatig minder gevonden, terwijl pro-inflammatoire bacteriën toenemen. In zeven studies bij in totaal ruim 3.000 mensen werd dit verband steeds teruggezien. Of die verstoorde darmflora het spierverlies veroorzaakt of er juist door ontstaat, is bij mensen nog niet bewezen.
Er is onderzocht of je de darmflora van oudere mensen kunt bijsturen. Dieronderzoek laat positieve effecten zien van Lactobacillus- en Bifidobacterium-stammen op spierverlies, maar studies bij mensen geven wisselende resultaten: sommige interventies met probiotica of prebiotica hielpen, andere niet. Er is dus geen bewezen aanpak die voor iedereen werkt.
Een specifiek prebioticum, afgeleid van een stof in moedermelk, verhoogde in een kleinere gerandomiseerde studie bij 67-jarigen de hoeveelheid Bifidobacterium in de darm. Dat lukte alleen bij mensen die al wat Bifidobacterium hadden. Het beoogde doel van die studie, namelijk een betere immuunreactie, werd niet gehaald. Er werden ook stijgingen gemeten van insuline, goed cholesterol en een hormoon, maar wat die op langere termijn betekenen is onbekend. Die studie werd mede gefinancierd door de fabrikant van het product.
De veranderingen in je darmflora op oudere leeftijd zijn dus niet automatisch slecht. Wat telt is het patroon: een rijkere, gevarieerde flora hangt samen met gezond ouder worden. Vooralsnog zijn er geen supplementen waarvan bewezen is dat ze dat patroon bij mensen betrouwbaar verbeteren.
Dit antwoord rust op vier overzichtsstudies die bestaand onderzoek samenvatten, aangevuld met één gerandomiseerde studie bij 89 gezonde 67-jarigen. De overzichtsstudies volgen mensen niet in de tijd maar vergelijken leeftijdsgroepen op één moment, waardoor oorzaak en gevolg niet zijn bewezen. Het verband tussen darmflora en spierverlies is consistent maar ook alleen gemeten als momentopname, niet als oorzakelijk verband. De gerandomiseerde studie bij ouderen is klein en werd mede gefinancierd door de fabrikant van het onderzochte prebioticum, wat de interpretatie van de positieve bevindingen wat kleurt.
Kan je darmflora invloed hebben op hoe lang je leeft?
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de samenstelling van je darmflora samenhangt met hoe lang en hoe gezond je oud wordt, maar of je flora aanpassen je leven verlengt is nog niet aangetoond bij mensen.
Wat doet de overgang of menopauze met je darmflora?
Tijdens de overgang verschuiven specifieke bacteriesoorten in je darmflora en verwerken je darmbacteriën oestrogeen minder actief. Gevarieerd eten en probiotica zijn concrete manieren om je darmflora te ondersteunen.
Kun je je darmflora blijvend veranderen met voeding?
Voeding verandert je darmflora wel degelijk, maar blijvende verandering vraagt om blijvende aanpassing van je eetpatroon; een tijdelijk dieet heeft slechts tijdelijk effect.
Beïnvloeden je darmbacteriën hoe snel je cellen verouderen?
Bepaalde darmbacteriën maken stoffen die celveroudering versnellen, terwijl een divers microbioom met veel vezelverteringen bacteriën juist beschermt. Je kunt daar nu al rekening mee houden via een vezelrijk dieet, maar directe interventies bij mensen zijn nog nauwelijks onderzocht.
Wat zijn de tekenen dat je darmflora uit balans is?
Er zijn meerdere herkenbare signalen, waarvan buikklachten zoals aanhoudende pijn, diarree of obstipatie de meest onderbouwde zijn. Heb je na een antibioticakuur of infectie langdurig darmklachten, bespreek dat dan met je huisarts.
Kan je darmflora je risico op een hartziekte beïnvloeden?
Je darmflora beïnvloedt je hartgezondheid via stofwisselingsproducten die slagaderverkalking, bloeddruk en bloedstolsels kunnen bevorderen. Het verband is aannemelijk, maar hoe je de darmflora het best kunt aanpassen om je hart te beschermen, is nog onvoldoende bewezen: bespreek ingrijpende interventies altijd met je arts.