Kunnen bepaalde schimmels of bacteriën in je darmen je celveroudering beïnvloeden?

Darmbacteriën produceren stoffen die rechtstreeks je cellen kunnen verouderen. Een goed voorbeeld is phenylacetylglutamine (PAGln), een stofje dat darmbacteriën aanmaken en dat bij oudere mensen in hogere concentraties voorkomt. In cel- en muisonderzoek veroorzaakte PAGln schade aan mitochondriën (de energiefabriekjes in je cellen) en aan het DNA, waarna de cellen in een verouderd, niet-delend stadium belandden. Het blokkeren van de receptor waarop PAGln aanhaakt, of het gebruik van middelen die zulke verouderde cellen opruimen, remde dit effect in muizen. Of dit ook bij mensen zo werkt, is nog niet vastgesteld.

De relatie tussen je darmbewoners en celveroudering werkt twee kanten op. Een verstoorde darmflora (minder diversiteit, meer schadelijke bacteriën) stimuleert verouderde cellen om zich op te hopen. Die verouderde cellen scheiden op hun beurt een cocktail van ontstekingsstoffen uit die de darmflora verder ontregelen. Dit zichzelf versterkende proces wordt in verband gebracht met ouderdomsaandoeningen zoals botontkalking, spierverlies en gewrichtsslijtage, maar de causale bewijsvoering bij mensen is nog onvolledig.

Bij vrouwen na de overgang speelt een extra factor mee. Een lagere oestrogeenspiegel hangt samen met minder diversiteit in de darmflora en een minder dichte darmbarrière, waardoor laaggradige ontstekingsstoffen makkelijker in de bloedbaan terechtkomen. Dit draagt vermoedelijk bij aan botontkalking. Oestrogeentherapie kan dit gedeeltelijk terugdraaien, maar leeftijdsgerelateerde factoren lijken een grotere rol te spelen dan de overgang alleen.

Probiotica en prebiotica worden besproken als mogelijke manier om dit proces te remmen, maar eerlijk gezegd is er nog te weinig onderzoek om te zeggen of ze echt werken. Welke bacteriestammen precies de celveroudering afremmen, en in welke dosis, is onbekend. Het is dus te vroeg om supplementen te adviseren op basis van dit mechanisme. Een mediterraan dieet beïnvloedt de darmflora op een gunstige manier, maar ook hier is het directe effect op celveroudering nog niet aangetoond.