Kun je met een bloedtest zien hoe oud je organen zijn?
Bloedtests kunnen biologische veroudering schattend in kaart brengen en risico op specifieke aandoeningen aanwijzen, maar orgaanleeftijd direct meten kunnen ze nog niet. Als je je biologische klok wilt bijhouden, zijn DNA-methylatie- en bloedchemie-scores de best onderzochte opties, maar gebruik ze als richtlijn, niet als diagnose.
Drie typen bloedtests geven inmiddels een redelijke schatting van biologische veroudering, maar geen van hen meet de leeftijd van afzonderlijke organen direct. Ze werken op populatieniveau: ze zeggen iets over hoe jij het gemiddeld doet vergeleken met leeftijdgenoten.
De DunedinPoAm-test meet chemische veranderingen aan het DNA in witte bloedcellen en schat hoe snel iemand biologisch veroudert. Mensen met een hoger verouderingstempo hadden in de onderliggende studie meer chronische ziekten, scoorden slechter op balans, kracht en loopsnelheid, en hadden een grotere kans op vroeg overlijden. Ze zagen er ook ouder uit voor getrainde beoordelaars. De test is ontwikkeld op één specifieke geboortecohorte en is een onderzoeksinstrument, nog geen klinische test voor individueel gebruik.
Bloedchemie-scores zoals PhenoAge en vergelijkbare methoden berekenen biologische leeftijd uit routinebloedwaarden. In de CALERIE-studie vertraagde caloriebeperking de biologische veroudering meetbaar via deze scores, en in meerdere studies voorspelden ze gezonde levensduur zelfs iets beter dan DNA-methylatietests. Ook hier gaat het om een populatiegemiddelde, niet om een specifiek orgaan.
Voor orgaanspecifieke risico's zijn eiwitprofielen in het bloed veelbelovender. Een combinatie van 11 eiwitten voorspelde bij diabetespatiënten significant beter wie chronische nierziekte zou ontwikkelen, bovenop bestaande klinische modellen. Dat is concreter dan een algemene 'biologische leeftijd', maar beperkt zich tot één orgaan en één aandoening.
Bloedmagnesium is als verouderingsmarker niet geschikt: het weerspiegelt de hoeveelheid magnesium in cellen slecht en is sterk afhankelijk van nierfunctie. Onderzoekers concluderen dat het geen bruikbare biomarker van veroudering is.
Vier claims uit drie studies en één analyse; alle verbanden zijn associatief, geen van de tests is causaal gevalideerd als meting van orgaanleeftijd bij individuen.