Bloedtest spoort meerdere kankers tegelijk op
Een bloedtest die tegelijk op tientallen kankersoorten controleert, heeft een belangrijk adviescomité van de Amerikaanse medicijnautoriteit (FDA) gepasseerd. De voordelen wegen op tegen de risico’s, stelden tien experts unaniem.
De Galleri-test van het bedrijf Grail analyseert stukjes genetisch materiaal dat kankercellen in het bloed lozen (circulerend tumor-DNA). Met één bloedafname kan de test op meer dan vijftig kankersoorten screenen. Dat maakt hem fundamenteel anders dan bestaande tests, die elk één specifiek kankertype opsporen.
Een adviescomité van de FDA beoordeelde de test op drie punten. Het panel stemde unaniem (10-0) dat de test veilig is. Over effectiviteit was het verdeeld: zes leden stemden voor, vier tegen. Over het saldo van voordelen en risico’s stemden zeven leden voor goedkeuring, twee tegen, met één onthouding. De FDA is wettelijk niet verplicht het advies op te volgen, maar doet dat in de meeste gevallen wel.
Vroege opsporing als longevity-vraagstuk
Kanker is een van de grootste oorzaken van vroegtijdig overlijden en verminderde kwaliteit van leven. Veel kankers zijn goed behandelbaar als ze vroeg worden ontdekt, maar op dat moment zijn er vaak nog geen klachten. Een bevolkingsbrede bloedtest zou dat gat kunnen dichten.
Het onderzoek naar de Galleri-test toont dat de methode werkt, maar het panel was verdeeld over of de beschikbare effectiviteitsdata overtuigend genoeg zijn. Critici wijzen op het risico van fout-positieven: mensen die ten onrechte te horen krijgen dat ze mogelijk kanker hebben, kunnen onnodige vervolgonderzoeken en angst ondergaan. Dat is een reëel afwegingspunt bij screening van een grote, gezonde populatie.
Wat er nu volgt
Als de FDA de test goedkeurt, is Galleri de eerste commercieel beschikbare meervoudige kankerbloedtest met officieel regelgevend groen licht in de VS. Of een bredere invoering ook voor Nederland of Europa realistisch is op korte termijn, hangt af van vergelijkbare goedkeuringstrajecten bij de Europese autoriteiten.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: circulerend tumor-DNA bloedtest | meervoudige kankerscreening | vroege kankeropsporing vloeibare biopsie