Kan te veel suiker je immuunsysteem verzwakken?
Chronisch hoge bloedsuikers, zoals bij diabetes of ernstig overgewicht, verzwakken de afweer aantoonbaar. Voor gezonde mensen zonder deze aandoeningen is het effect van gewone suikerconsumptie op het immuunsysteem nog niet aangetoond.
Langdurig hoge bloedsuikers, zoals bij diabetes, verstoren aantoonbaar het immuunsysteem. Bij diabetespatiënten raakt de normale ontstekingsreactie ontspoord, groeien bloedvaten en nieuwe huid slechter aan, en genezen wonden moeilijker. Dit is een ernstige complicatie van chronisch hoge bloedsuikers, niet het gevolg van af en toe een suikerrijke maaltijd.
Bij mensen met obesitas en een ongezond voedingspatroon draagt te veel suiker bij aan metabole ontregeling, verstoorde darmflora en ontsteking in de lever. Suiker is daarin wel een factor, maar zeker niet de enige: overgewicht, bewegingsarmoede en vet in de voeding spelen net zo goed een rol.
Bijzonder genoeg is de relatie tussen suiker en afweer niet simpelweg 'suiker is slecht'. Het lichaam kent ook een suikergerelateerde route die juist een ontstekingsremmende werking heeft op afweercellen. Als die route minder actief wordt, zoals bij een ernstige infectie (sepsis), kan de ontsteking juist uit de hand lopen. Suikermetabolisme stuurt het immuunsysteem dus in meerdere richtingen tegelijk.
De bevindingen over suiker, glucose en immuuncellen in de context van kanker zijn interessant maar niet vertaalbaar naar je dagelijkse voeding. In tumoren concurreren kankercellen met immuuncellen om glucose, waardoor aanvallende T-cellen uitgeput raken. Dat is een mechanisme in de tumoromgeving, niet iets wat je bloedsuikerspiegel na een zak snoep in gang zet.
De korte samenvatting: chronisch hoge bloedsuikers bij diabetes of ernstig overgewicht verzwakken aantoonbaar de afweer. Voor gezonde mensen zonder diabetes is er geen bewijs dat gewone suikerconsumptie, los van bredere ongezonde eetgewoonten, de afweer merkbaar onderdrukt.
Alle claims zijn gebaseerd op cel-, dier- of observationeel onderzoek bij mensen met bestaande metabole aandoeningen (diabetes, obesitas, kanker). Er zijn geen RCT's of gecontroleerde studies bij gezonde mensen met kortdurend verhoogde suikerinname. Causaliteit bij gezonde mensen is niet aangetoond.