Kan een verstoorde darmflora je immuunsysteem verzwakken?

Zo'n 70 tot 80 procent van alle immuuncellen in je lichaam zit in je darm. Je darmflora werkt nauw samen met het immuunsysteem in je darmwand en beïnvloedt ook afweerreacties elders in je lichaam. Een gezonde, gevarieerde darmflora is nodig voor de normale ontwikkeling en regulering van je immuunsysteem, zowel lokaal als lichaamswijd¹.

Als je darmflora uit balans raakt, dysbiose genoemd, kan je immuunsysteem in de war raken. Dat vergroot het risico op chronische ontstekingsziekten. Reviewstudies koppelen dysbiose ook aan een hogere kans op hart- en vaatziekten en kanker, al is voor deze ziekten de oorzaak-gevolgrelatie nog niet in elk geval bewezen²,³.

Je darmflora blijkt ook mee te bepalen hoe goed kankerpatiënten reageren op immunotherapie, specifiek op zogenoemde immuun-checkpoint-remmers. Dit verband is in meerdere studies beschreven, maar de precieze werking wordt nog uitgezocht. Artsen sturen hier momenteel nog niet routinematig op⁴,⁵,⁶.

Voor wie de darmflora wil ondersteunen, biedt gefermenteerde voeding de sterkste onderbouwing. In een studie van 17 weken bij 36 gezonde volwassenen nam de diversiteit van de darmflora toe en daalden ontstekingswaarden in het bloed bij mensen die structureel meer yoghurt, kefir en gefermenteerde groenten aten⁷. Een vezelrijk dieet liet geen eenduidig immuuneffect zien: het effect hing sterk af van de al bestaande samenstelling van ieders darmflora. Vezels zijn om andere redenen wel gezond.

Tot slot lijkt je immuunsysteem ook een brug te vormen tussen darm en hersenen. Verstoringen in de darmflora worden in verband gebracht met ontsteking in de hersenen en mogelijk met psychiatrische en neurologische aandoeningen. Dit onderzoeksveld staat nog in de kinderschoenen en de verbanden zijn vooralsnog niet causaal bewezen⁸.