Wat zijn de symptomen van een verzwakt immuunsysteem?

Terugkerende infecties zijn het meest herkenbare teken van een verzwakt immuunsysteem. Die infecties komen vaker terug dan normaal, reageren slecht op antibiotica, duren langer, verlopen ernstiger, of worden veroorzaakt door ziekteverwekkers die bij gezonde mensen geen ziekte geven, zoals bepaalde schimmels of mycobacteriën. Dit geldt zowel voor aangeboren als verworven vormen van immuunzwakte.

Naast infecties zijn er bij erfelijke vormen van immuunzwakte ook opvallende huidverschijnselen mogelijk: haaruitval, kleine bloedinkjes in de huid, chronische huidinfecties, eczeem-achtige uitslag, een ongewone pigmentatie en wonden die slecht of traag genezen. Deze kenmerken helpen artsen soms om de diagnose eerder te stellen.

Een verzwakt immuunsysteem kan ook, paradoxaal genoeg, leiden tot aandoeningen waarbij het lichaam zichzelf aanvalt. Denk aan auto-immuunziekten, chronische ontstekingen en allergische reacties. Het immuunsysteem schiet dan juist te ver door, terwijl het tegelijk tekortschiet in de bescherming tegen infecties.

Een minder bekend maar ernstig gevolg is een sterk verhoogd risico op kanker. Bij mensen met een aangeboren immuundeficiëntie kan dit risico tot tienduizend keer hoger liggen dan bij gezonde leeftijdsgenoten. Dit is waarschijnlijk een associatie, geen bewezen oorzakelijk verband, maar de omvang ervan is groot genoeg om serieus te nemen.

Bij zwaardere, gecombineerde vormen van immuunzwakte, waarbij meerdere onderdelen van het immuunsysteem tegelijk zijn aangedaan, kunnen de klachten breed zijn: aanhoudende diarree, luchtweginfecties en zeer ernstige infecties door ziekteverwekkers waar een gezond lichaam moeiteloos mee omgaat. De ernst en breedte van de klachten geven een indruk van hoe diep de immuunstoornis gaat.