Stamcellen in de darm verouderen door ontstekingssignaal

Naarmate we ouder worden, neemt de kwaliteit van onze darmwand af. Dat vergroot het risico op infecties, ontstekingsaandoeningen en een tragere stofwisseling. Tot nu toe was onduidelijk welk signaal daarvoor verantwoordelijk is. De studie, gepubliceerd in Nature Aging, wijst de vinger naar TNFR1: een ontvanger op cellen die het ontstekingseiwit TNF binnenlaat.

Van ontsteking naar vettekort

Wanneer TNFR1 actief is, remt het een belangrijk energieproces in stamcellen: de verbranding van vetzuren (bèta-oxidatie). Die verbranding is normaal cruciaal voor darmstamcellen om goed te werken. Zonder voldoende energieproductie kunnen ze zich niet goed vernieuwen en de darmwand niet in stand houden. Zo ontstaat een vicieuze cirkel: meer ontsteking leidt tot minder energie in stamcellen, wat leidt tot slechtere darmfunctie, wat ontsteking verder aanwakkert.

Jong bloed herstelt oud weefsel

De onderzoekers deden ook een opvallende test. Ze verbonden de bloedsomloop van oude en jonge muizen met elkaar, een techniek die parabiose heet. Daarna verbeterden de darmstamcellen van de oude muizen meetbaar. Dit suggereert dat de ontstekingseiwitten in het bloed van oudere dieren de stamcelfunctie aandrijven, en dat het wegnemen ervan helpt. Voor een longevity-bril is dat interessant: het impliceert dat systemische ontsteking, niet alleen lokale veroudering van de darmcellen zelf, de darm laat verouderen. De onderzoekers benadrukken dat dit voorlopige bevindingen zijn in muismodellen en dat vertaling naar mensen verdere studie vraagt.

Dat het effect via de bloedsomloop overdraagbaar is van oud naar jong en omgekeerd, maakt TNFR1-signalering een potentieel aangrijpingspunt voor therapieën. Of dat ook bij mensen werkt, is nog niet onderzocht. Maar de bevinding plaatst systemische, chronische laaggradige ontsteking (inflammaging) opnieuw centraal als motor achter orgaanveroudering.

Lees het originele artikel