Kan ik door chronisch slecht slapen eerder een beroerte krijgen?

Zowel te kort als te lang slapen hangt samen met een verhoogd risico op een beroerte. Het sterkste getal komt uit onderzoek naar lang slapen: mensen die structureel meer slapen dan gemiddeld, hebben 46% meer kans op een beroerte vergeleken met mensen met een normale slaapduur. Dat is een opvallend hoog getal, maar er is een belangrijk voorbehoud: lang slapen kan ook een vroeg teken zijn van een onderliggende aandoening, in plaats van de oorzaak zelf.

Voor mensen die chronisch te kort slapen is het beeld genuanceerder. Een analyse van meer dan vijf miljoen mensen liet zien dat korte slapers 16% meer kans hadden op hart- en vaatziekten als geheel. Beroerte apart is in dat onderzoek niet los berekend, dus het specifieke beroerterisico bij te kort slapen is minder scherp in beeld. Toch is er geen reden om het weg te wuiven: korte slaapduur past in een patroon van verhoogd cardiovasculair risico.

Werken in ploegendienst, waarbij slaapgebrek structureel optreedt, laat een licht verhoogd beroerterisico zien van 5%. Dat klinkt weinig, maar de studies spreken elkaar deels tegen en het is niet duidelijk of het slaapgebrek zelf de boosdoener is of andere aspecten van onregelmatig werken, zoals stress of leefstijl.

Alle verbanden zijn in grote observationele studies gevonden, niet in experimenten waarbij slaap bewust werd aangepast. Dat betekent dat je hier geen definitieve oorzaak-gevolguitspraak aan kunt verbinden. Maar het patroon over meerdere grote onderzoeken heen geeft wel aanleiding om chronisch slaapgebrek serieus te nemen als onderdeel van je cardiovasculaire gezondheid.