Getransplanteerd hart veroudert mee met de ontvanger

Onderzoekers van Harvard transplanteerden harten tussen jonge, middeloude en oude muizen. Ze lieten de eigen harten van de ontvangers op hun plek zitten. Zo was het getransplanteerde hart verbonden met de bloedsomloop van de ontvanger, maar konden de twee harten apart worden bestudeerd. Na vier tot zes maanden maten ze de biologische leeftijd van de harten via drie epigenetische klokken. Dit zijn meetinstrumenten die kijken naar DNA-methylering: chemische markeringen op het DNA die veranderen naarmate een cel veroudert.

De omgeving doet meer dan het orgaan zelf

Het resultaat was opvallend. Alle drie de klokken lieten hetzelfde zien: het getransplanteerde hart schoof in biologische leeftijd op richting de ontvanger. Een jong hart in een oud lichaam kreeg een ouder methyleringspatroon. Een oud hart in een jong lichaam ontwikkelde juist een jonger patroon. De biologische leeftijd van een orgaan is dus niet alleen iets intrinsiekers, maar wordt mede gevormd door de systemische omgeving, schrijven de onderzoekers in hun preprint.

Dit is relevant voor de transplantatiepraktijk. Donororganen van oudere maar gezonde mensen worden soms vermeden, juist vanwege de leeftijd. Als de biologische leeftijd van een orgaan na transplantatie deels verschuift richting de ontvanger, kan dat de criteria voor een geschikt donorhart beïnvloeden. Het zou ook een argument kunnen zijn voor het gebruik van organen van iets oudere donoren, al is voorzichtigheid geboden: dit is dieronderzoek, de resultaten zijn nog niet peer-reviewed en de vertaling naar mensen vereist verder onderzoek.

Kan een jong lichaam een oud orgaan verjongen?

De omgekeerde vraag is net zo interessant: heeft het getransplanteerde orgaan effect op de biologische leeftijd van de ontvanger? Dat onderzochten de wetenschappers ook, al zijn de details hierover in de beschikbare samenvatting beperkt. Voor een longevity-bril is dat de meest intrigerende vraag: als een jong orgaan de omgeving van de ontvanger kan beïnvloeden, opent dat een nieuw venster op orgaantransplantatie als potentiële verjongende strategie. Maar dat blijft op dit moment speculatief.

Wat het onderzoek wél concreet laat zien, is dat biologische veroudering van weefsels plastischer is dan lang werd gedacht. DNA-methylering als maat voor celveroudering reageert op signalen uit het bloed en de bredere lichaamsomgeving.

Lees het originele artikel