Slagaderplaque al zichtbaar bij jongvolwassenen van twintig
Bijna één op de dertien mensen tussen achttien en negenentwintig jaar heeft al slagaderplaque, terwijl ze volkomen gezond lijken. Dat laat een groot onderzoek onder meer dan zestienduizend volwassenen zien. Hartziekten beginnen dus vroeger dan de meeste mensen denken.
Onderzoekers screenden zestienduizend ogenschijnlijk gezonde volwassenen door hun slagaders direct in beeld te brengen. Ze keken niet naar bloedwaarden of symptomen, maar naar de slagaders zelf. Daarin vonden ze bij meer dan de helft van alle deelnemers tekenen van slagaderverkalking (atherosclerose): de ophoping van vet, kalk en afvalstoffen in de wand van een bloedvat. Het gaat dan om afzettingen die nog geen klachten geven, maar die decennia later kunnen leiden tot een hartaanval of beroerte.
Veroudering van bloedvaten begint vroeg
Dat plaque voorkomt bij ouderen is bekend. Dat het al bij achttienjarigen aantoonbaar is, is verontrustend. De onderzoekers stellen dat directe beeldvorming van slagaders hartziekten tientallen jaren vroeger kan opsporen dan traditionele methoden zoals bloedtests. Bij jongvolwassenen van achttien tot negenentwintig had ongeveer één op de dertien al plaque. Bij oudere leeftijdsgroepen liep dat percentage snel op.
Dit raakt direct aan een centraal thema in longevity-onderzoek: biologische veroudering begint niet op middelbare leeftijd. De schade bouwt zich op vanaf jonge leeftijd, stil en zonder waarschuwing. Wie risicofactoren zoals hoge bloeddruk, roken of een ongezond dieet vroeg aanpakt, beïnvloedt mogelijk de snelheid waarmee plaque zich ophoopt, al is dat in dit onderzoek niet onderzocht.
Beeldvorming als vroeg alarm
De studie pleit voor een andere aanpak van cardiovasculaire preventie. In plaats van wachten op symptomen of op een leeftijd waarop bloedwaarden standaard worden gecontroleerd, zou beeldvorming van slagaders eerder en vaker kunnen worden ingezet. Dat is een discussie die artsen en beleidsmakers nog moeten voeren, want de kosten en de mogelijke overdiagnose zijn reële bezwaren.
Wat de bevinding in elk geval duidelijk maakt: slagaderveroudering is geen probleem dat op je vijftigste begint. Het is een proces dat al in de vroege volwassenheid kan worden gevolgd en mogelijk bijgestuurd.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- atherosclerose vroege opsporing
- subklinische cardiovasculaire veroudering
- vasculaire beeldvorming preventie