Is te veel zink schadelijk?

Hoge zinkdoses, ver boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van circa 15 mg, zijn duidelijk schadelijk. Bij langdurige inname van 100 tot 300 mg per dag raakt de koperopname verstoord. Dat leidt tot bloedarmoede en een tekort aan bepaalde witte bloedcellen (neutropenie), wat de weerstand verzwakt. Dit verband wordt als waarschijnlijk oorzakelijk beschouwd.

Wie ineens een extreem hoge dosis slikt, krijgt al snel acute klachten: misselijkheid, braken, maagpijn en sufheid. Zink via de mond is overigens relatief minder giftig dan via inademing. Wie met zinkdamp of intensief huidcontact te maken heeft, loopt ook risico, al is dat bewijs beperkter.

Zelfs bij doses die niet dramatisch hoog zijn maar toch boven de aanbevolen hoeveelheid liggen, zijn er aanwijzingen dat de opname van koper en ijzer afneemt en het 'goede' HDL-cholesterol daalt. Dit bewijs is beperkt en gebaseerd op associaties, geen harde oorzaak-gevolgrelaties.

De Europese voedselautoriteit EFSA stelt de veilige bovengrens op 25 mg per dag; de Amerikaanse FDA hanteert 40 mg. Wie onder die grens blijft, loopt bij normale gezondheid vermoedelijk geen acuut gevaar. Dat de twee instanties 15 mg van elkaar afwijken, laat zien dat de exacte veilige grens nog niet vaststaat.

Tenslotte is er het bredere plaatje van hersengezondheid. Bij Alzheimer en Parkinson zijn de zinkspiegels in het bloed verlaagd, maar ophoping van zink in hersenweefsel lijkt juist schadelijk. Of te veel of te weinig zink die ziekten mede veroorzaakt, of omgekeerd een gevolg ervan is, weten onderzoekers nog niet. Dit verband is associatief.