Moet je koper bijnemen als je veel zink slikt?

Zink en koper concurreren in de darm om dezelfde opnameroute. Als je veel zink slikt, maakt de darmwand meer van een eiwit aan (metallothioneïne, een soort opvangmolecuul) dat koper vasthoudt en verhindert dat het in het bloed terechtkomt. Het gevolg is een lagere koperconcentratie in je bloed. Dit effect is het sterkst als je kopergehalte bij aanvang al aan de lage kant is.

Een echt kopertekort heeft merkbare gevolgen. Het meest opvallend zijn bloedarmoede en een tekort aan bepaalde witte bloedcellen die infecties afweren. Dit is gedocumenteerd bij mensen op langdurige voeding zonder koper en bij patiënten die langdurig zink slikken met een al laag startgehalte. Na zo'n drie maanden zinksuppletie kan het kopergehalte dan problematisch laag worden.

De balans is wel tweezijdig: als je bij hoge zinkinname ook koper bij gaat slikken, kan koper op zijn beurt de zinkopname verminderen. Ze beconcurreren elkaar dus over en weer. Dat maakt zomaar koper bijslikken niet de voor de hand liggende oplossing; je verstoort daarmee mogelijk je zinkstatus.

Wat het praktisch betekent: als je structureel hoge doses zink slikt, is het verstandig om je koper- en zinkgehalte in het bloed te laten controleren, bij voorkeur elke drie maanden. Alleen als je kopergehalte daadwerkelijk terugloopt, is aanvulling zinvol. Hoge bloedkoperwaarden zijn trouwens ook niet onschuldig: een observationele studie bij ouderen vond een verband tussen te veel koper in het bloed en een hoger risico op cognitieve achteruitgang, al is dat geen bewijs voor directe schade van suppletie.