Zink is duidelijk belangrijk voor een goede afweer: een tekort vermindert de werking van vrijwel alle afweercellen, en suppletie herstelt dit bij risicogroepen. Voor mensen zonder tekort kan zink verkoudheden wat verkorten, maar hoge doses zijn schadelijk en moeten worden vermeden.
Zink speelt een essentiële rol in de werking van vrijwel alle typen afweercellen. Bij een zinktekort functioneren monocyten, natural killer cellen, neutrofielen, T-cellen en B-cellen allemaal slechter. B-cellen gaan zelfs in verhoogde mate dood (apoptose). Dit is aangetoond in zowel laboratoriumonderzoek als studies bij mensen1,2,3,4.
Als er sprake is van een bewezen zinktekort, kan suppletie de afweer daadwerkelijk herstellen. Dit geldt in het bijzonder voor ouderen, ernstig ondervoede mensen en bepaalde patiëntengroepen zoals hiv-patiënten. Voor deze risicogroepen is suppletie goed onderbouwd1,5,6.
Voor mensen zonder tekort zijn de voordelen minder groot, maar meerdere gecontroleerde studies laten zien dat zink tot 30 mg per dag de duur en ernst van verkoudheden en andere luchtweginfecties kan verkorten. Het effect lijkt het grootst bij mensen met een licht tekort5.
Belangrijk om te weten: meer is niet beter. Bij zeer hoge zinkdoseringen worden sommige afweercellen juist onderdrukt (natural killer cellen, T-cellen), terwijl andere overgeactiveerd raken. Dit patroon lijkt opvallend genoeg op de schade die ook bij een tekort optreedt. Hoge doses zink slikken zonder aanleiding is dus geen goed idee1.
Bij ernstige infecties zoals sepsis daalt het zink in het bloed doordat het naar de lever verschuift. Lage zinkspiegels hangen samen met een ernstiger ziekteverloop, maar of zinksuppletie de uitkomst bij sepsis verbetert, is nog onvoldoende bewezen7.
De claims zijn gebaseerd op meerdere gecontroleerde studies en laboratoriumonderzoek (PMID: 12730441, 23804522, 29186856, 12142956, 16373990, 7478075, 30060473). Voor zinktekort en herstel na suppletie is het bewijs sterk; voor het effect op verkoudheid bij mensen zonder tekort is het bewijs matig. Voor sepsis is het bewijs beperkt en observationeel van aard.