Hoe schadelijk is te weinig daglicht of zonlicht?

Zonlicht is verreweg de belangrijkste bron van vitamine D. Voedsel bevat er van nature nauwelijks wat van, en verrijkte producten vullen dat zelden goed aan. Meer dan de helft van de wereldbevolking loopt daardoor risico op een tekort.

Het sterkste bewijs gaat over botten. Bij kinderen leidt een vitamine D-tekort tot rachitis: botten vervormen omdat ze slecht mineraliseren. Bij volwassenen en ouderen zorgt een laag gehalte voor zwakkere botten, botontkalking (osteoporose) en meer kans op breuken. Vitamine D3 van 700 tot 800 IE per dag, gecombineerd met calcium, vermindert het val- en fractuurrisico bij ouderen bescheiden maar meetbaar. Dat effect is het duidelijkst bij ouderen in verzorgingstehuizen; voor andere groepen is het minder zeker.

Meerdere studies leggen een verband tussen weinig zonlicht en een hoger risico op zaken als darmkanker, hart- en vaatziekten en multiple sclerose. Eén review schatte dat te weinig zonlicht verantwoordelijk kan zijn voor zo'n 340.000 doden per jaar in de VS en 480.000 in Europa^{1,2,3,4,5,6,7}. Maar let op: dit zijn modelschattingen op basis van statistische verbanden, geen bewezen oorzaken.

Wat opvalt: vitamine D-supplementen hebben die chronische ziekten tot nu toe niet overtuigend voorkomen. Dat wijst erop dat zonlicht via méér werkt dan alleen vitamine D. Zo laat nieuw onderzoek zien dat UV-straling stikstofmonoxide vrijmaakt uit de huid, wat de bloeddruk mogelijk verlaagt. Maar dit staat nog vroeg in het onderzoek en is nog niet in grote studies bij mensen bevestigd.

Voor de meeste mensen is 5 tot 30 minuten daglicht per dag op armen, benen of gezicht genoeg voor voldoende vitamine D-aanmaak, afhankelijk van huidtype en hoe sterk de zon staat. Normaal gebruik van zonnebrandcrème tast dat niet aan. Overmatige blootstelling vermijd je sowieso: dat verhoogt het risico op huidkanker.