Is intermittent fasting goed voor een lang leven?
Intermittent fasting verbetert gezondheidsmarkers zoals gewicht en insulinegevoeligheid, maar of je er ook langer van leeft is bij mensen nog niet bewezen. Het is de moeite waard om te overwegen, maar bespreek het eerst met je arts als je tot een risicogroep behoort.
In dieren werkt intermittent fasting indrukwekkend: muizen, maar ook gist, wormen en fruitvliegen leven langer en blijven gezonder als ze periodiek vasten. Dat is aangetoond in meerdere onafhankelijke studies. Maar dieronderzoek is geen mensonderzoek, en die kloof is hier groot.
Bij mensen is levensduurverlenging nog nooit direct aangetoond. Er zijn geen grote studies die laten zien dat mensen die periodiek vasten ouder worden dan mensen die dat niet doen. Wat wél redelijk goed onderbouwd is: gewicht daalt, insulinegevoeligheid verbetert, en risicofactoren voor hart- en vaatziekten nemen af. Die effecten zijn gezien bij zowel mensen met een normaal gewicht als bij mensen met overgewicht.
Intermittent fasting zet ook een cellulair opruimproces in gang, autofagie genoemd. Daarbij ruimt het lichaam beschadigde eiwitten en celonderdelen op. In dieronderzoek beschermt dat proces tegen verouderingsziekten zoals kanker, Alzheimer en Parkinson. Of dat in mensen net zo sterk werkt, is nog onvoldoende bewezen.
Eén mechanisme dat daarin een rol speelt is interessant: vasten verhoogt de spiegel van een stof genaamd spermidine, een kleine molecuul die van nature in cellen voorkomt. In meerdere modelorganismen én in menselijke vrijwilligers steeg spermidine tijdens vasten, en bleek het nodig te zijn voor de beschermende effecten. Zodra de aanmaak ervan werd geblokkeerd, verdwenen die effecten. Let op: meerdere auteurs van dit onderzoek hebben financiële belangen in bedrijven die werken aan verwante producten, wat de interpretatie kleurt.
Veiligheid is geen bijzaak. Onderzoek signaleert bijwerkingen en beperkingen voor specifieke groepen, zoals oudere mensen en mensen van bepaald geslacht. Systematisch veiligheidsonderzoek ontbreekt nog. Begin je met periodiek vasten, bespreek het dan zeker met je arts als je medicijnen slikt, zwanger bent of een eetgeschiedenis hebt.
Claims gebaseerd op PMID 38499159, 27810402, 35310455, 24440038, 39117797, 33512641, 36911497. Bij de spermidinestudie (PMID 39117797) zijn financiële belangenconflicten gemeld.
Helpt metformine je langer gezond te leven?
Voor mensen met diabetes heeft metformine een redelijk onderbouwd gezondheidsvoordeel, maar als anti-verouderingsmiddel voor gezonde mensen is het nog niet bewezen. Wacht op de resultaten van de TAME-studie voordat je er conclusies aan verbindt.
Helpt rapamycine om langer gezond te leven?
Bij muizen werkt rapamycin, maar of dat ook bij mensen leidt tot een langer en gezonder leven is nog niet aangetoond. Bijwerkingen zijn reëel, langetermijndata bij gezonde mensen ontbreken, en gebruik buiten een klinische context is vooralsnog niet te onderbouwen.
Is regelmatig bloed doneren goed voor je gezondheid?
Regelmatig bloed doneren is voor veel mensen veilig, maar kan je ijzerreserves uitputten, zeker als je menstrueert of vaak doneert. Laat je ferritinewaarde regelmatig controleren en bespreek de donatiefrequentie met je arts als je zwanger wil worden of je moe voelt.
Kan vasten je cellen echt verjongen?
Vasten heeft in dieronderzoek duidelijke celverjongende effecten, maar bij mensen is het bewijs nog beperkt tot kleine studies met biomarkers. De veelbelovendste bevindingen zijn nog niet in grote mensenstudies bevestigd, dus voorzichtigheid is op z'n plaats.
Helpt intermittent fasting voor je darmgezondheid?
Voor gezonde mensen en mensen met metabool syndroom zijn er redelijk consistente aanwijzingen dat intermittent fasting de darmbacteriën en ontstekingswaarden gunstig beïnvloedt. Heb je een chronische darmziekte, bespreek vasten dan eerst met je arts, want bewijs bij die groep ontbreekt nog.
Wat doet intermittent fasting met je insulinegevoeligheid?
Intermittent fasting verbetert de insulinegevoeligheid bij de meeste mensen, maar let op mogelijk spierverlies en hormonale effecten, zeker als je er intensieve sport bij doet.