Is intermittent fasting goed voor een lang leven?

In dieren werkt intermittent fasting indrukwekkend: muizen, maar ook gist, wormen en fruitvliegen leven langer en blijven gezonder als ze periodiek vasten. Dat is aangetoond in meerdere onafhankelijke studies. Maar dieronderzoek is geen mensonderzoek, en die kloof is hier groot.

Bij mensen is levensduurverlenging nog nooit direct aangetoond. Er zijn geen grote studies die laten zien dat mensen die periodiek vasten ouder worden dan mensen die dat niet doen. Wat wél redelijk goed onderbouwd is: gewicht daalt, insulinegevoeligheid verbetert, en risicofactoren voor hart- en vaatziekten nemen af. Die effecten zijn gezien bij zowel mensen met een normaal gewicht als bij mensen met overgewicht.

Intermittent fasting zet ook een cellulair opruimproces in gang, autofagie genoemd. Daarbij ruimt het lichaam beschadigde eiwitten en celonderdelen op. In dieronderzoek beschermt dat proces tegen verouderingsziekten zoals kanker, Alzheimer en Parkinson. Of dat in mensen net zo sterk werkt, is nog onvoldoende bewezen.

Eén mechanisme dat daarin een rol speelt is interessant: vasten verhoogt de spiegel van een stof genaamd spermidine, een kleine molecuul die van nature in cellen voorkomt. In meerdere modelorganismen én in menselijke vrijwilligers steeg spermidine tijdens vasten, en bleek het nodig te zijn voor de beschermende effecten. Zodra de aanmaak ervan werd geblokkeerd, verdwenen die effecten. Let op: meerdere auteurs van dit onderzoek hebben financiële belangen in bedrijven die werken aan verwante producten, wat de interpretatie kleurt.

Veiligheid is geen bijzaak. Onderzoek signaleert bijwerkingen en beperkingen voor specifieke groepen, zoals oudere mensen en mensen van bepaald geslacht. Systematisch veiligheidsonderzoek ontbreekt nog. Begin je met periodiek vasten, bespreek het dan zeker met je arts als je medicijnen slikt, zwanger bent of een eetgeschiedenis hebt.