Helpt intermittent fasting voor je darmgezondheid?
Intermittent fasting lijkt de darmflora te verbeteren bij mensen met overgewicht of een stofwisselingsziekte, maar bij gezonde mensen is er na kort vasten geen effect op de darmen aangetoond. Wil je darmgezondheid bevorderen, let dan eerst op voldoende vezels in je voeding.
Intermittent fasting verbetert bij mensen met overgewicht of een stofwisselingsprobleem de samenstelling van de darmflora meetbaar. In een gerandomiseerde studie bij 39 volwassenen met het metabool syndroom produceerden de darmen na acht weken meer korteketenvetzuren (stoffen die de darmwand voeden en ontstekingen remmen) en kwamen er minder ontstekingsbevorderende bacteriële afvalstoffen in het bloed terecht. Die veranderingen gingen hand in hand met verbeterde hart- en vaatrisicofactoren.
Bij mensen met een gezond gewicht liggen de zaken anders. In een gerandomiseerde crossoverstudie bij zestien gezonde volwassenen had vroeg tijdgebonden eten (alle calorieën vóór 14:00) na negen dagen geen enkel meetbaar effect op de darmflora, de doorvoersnelheid of de gasproductie in de dikke darm. De bloedsuikerwaarden verbeterden wel. Dat is een belangrijk nuance: als je al gezond bent, hoef je voor de darmgezondheid niet meteen te verwachten dat kortstondig vasten iets verandert.
In dieronderzoek zijn de effecten positiever en mechanistisch beter onderbouwd. Muisstudies laten zien dat een zogeheten vasten-nabootsend dieet darmontsteking vermindert, het herstel van de darmwand bevordert en de microbiota gunstig verschuift. Een kleine klinische studie bij mensen met een darmziekte zag daarna ook minder ontstekingsmarkers. Let op: de hoofdauteur van dat onderzoek heeft een financieel belang bij het bedrijf dat het bijbehorende product verkoopt.
Twee reviewartikelen stellen dat intermittent fasting de darmflora gunstig kan beïnvloeden via het dag-nachtritme van de darm, maar beide baseren zich op bestaande literatuur en genereren geen nieuwe data. Voor de theorie dat vastgerelateerde microbiota-veranderingen kanker zouden kunnen remmen, zijn vooralsnog geen klinische gegevens beschikbaar. Dat idee staat volledig in de onderzoeksfase.
Welke vorm van vasten het beste helpt en bij wie, is nog niet duidelijk. De positieve resultaten komen vooral uit studies bij mensen met overgewicht of een stofwisselingsstoornis, bij kortere vastenprotocollen bij gezonde mensen ontbreekt het effect. Wil je als gezond persoon je darmflora verbeteren, dan is gevarieerde vezelrijke voeding op dit moment beter onderbouwd dan een vastenprotocol.
Bewijs is gebaseerd op twee gerandomiseerde studies (n=39 en n=16), één kleine pilotstudie, twee muisstudies met beperkte menselijke data, en drie reviewartikelen zonder eigen proefpersonen. Geen meta-analyses beschikbaar.