Zijn antioxidant-supplementen zinvol?
Of antioxidant-supplementen zinvol zijn, hangt af van welk supplement en welke klacht: curcumine en vitamine C+E bij endometriose hebben de meeste aanwijzingen, maar voor een algemeen anti-verouderingseffect is het bewijs te zwak om supplementen breed aan te raden.
Antioxidant-supplementen zijn niet één categorie: of ze zinvol zijn hangt sterk af van welk supplement, bij welke klacht en bij wie. Simpelweg 'antioxidanten slikken' heeft geen bewezen algemeen gezondheidsvoordeel.
Curcumine heeft de meeste positieve aanwijzingen. Vijftien klinische studies laten veelbelovende resultaten zien bij cognitieve achteruitgang en spierverval op oudere leeftijd. Combineer je curcumine met piperine (een stof uit zwarte peper die de opname fors vergroot), dan zijn er ook gunstige signalen voor bloedsuiker, bloedvetten en ontstekingsmarkers bij diabetes en obesitas. Toch ontbreken nog goed opgezette grootschalige studies, en de optimale dosis is niet bekend.
Vitamine C en E samen lijken bij vrouwen met endometriose de pijn flink te verminderen: chronische bekkenpijn, menstruatiepijn en pijn bij seks namen significant af in een analyse van vijf RCT's. Let op: de onderzoeksgroepen waren klein. Een bredere analyse van antioxidanten bij endometriose liet juist zien dat studies met de minste kans op meetfouten géén significant voordeel meer toonden. Het bewijs is daarmee gemengd.
CoQ10 is een populair supplement, maar formuleringsproblemen (het wordt slecht opgenomen) beperken de werking. De effectiviteit bij chronische ziekten is vooralsnog niet stevig onderbouwd. Voor cognitieve problemen en dementie geldt dat sommige supplementen positieve signalen geven, maar anderen nauwelijks effect hebben; ook wisselwerkingen met medicijnen zijn een reëel aandachtspunt.
Knoflooksupplementen verlagen de bloeddruk bescheiden bij mensen met milde hypertensie. Ze zijn geen vervanging voor bloeddrukverlagende medicatie. Voor haaruitval zijn er wat aanwijzingen dat antioxiderende plantstoffen kunnen helpen bij schade door luchtvervuiling of UV-straling, maar het bewijs is dun en de betrokken studie-auteur had financiële banden met supplementenbedrijven.
Gebaseerd op meerdere systematische reviews en meta-analyses (onder andere over curcumine, vitamine C+E bij endometriose, CoQ10 en cognitie). Studie over haaruitval kent een mogelijke belangenconflict. Effectgroottes zijn voor de meeste supplementen niet eenduidig gekwantificeerd.