Helpt pure chocola of cacao je hart?
Pure chocolade met een hoog cacaogehalte lijkt gunstig te zijn voor je hart, maar het bewijs is nog observationeel. Een kleine, dagelijkse portie puur is zinvol, maar grote hoeveelheden zijn dat vanwege de calorieën niet.
Pure chocolade met een hoog cacaogehalte is in meerdere studies gelinkt aan gunstige effecten op je hart en bloedvaten. Flavanolen, de actieve stoffen in cacao, helpen bloedvaten te ontspannen via stikstofmonoxide, remmen ontstekingen en verminderen klontering van bloedplaatjes. Hoe sterk die effecten in de praktijk zijn, is nog niet volledig bewezen bij mensen; een deel van het bewijs komt uit lab- en mechanismestudies.
Wat de gezondheidsvoordelen van pure chocolade concreter maakt: in drie grote Amerikaanse cohortstudies met ruim 192.000 deelnemers was vijf of meer porties donkere chocolade per week gelinkt aan 21% lager risico op type 2 diabetes. Dat is relevant voor het hart, want diabetes verhoogt het risico op hart- en vaatziekten flink. Per extra portie per week daalt het risico met zo'n 3%. Dezelfde grote cohortstudies laten ook gunstige verbanden zien met bloeddruk en vaatgezondheid, maar het gaat om observationeel onderzoek. Je kunt er geen harde oorzaak-gevolgconclusie aan verbinden.
Pure chocolade bevat verzadigd vet, maar dat lijkt het gunstige effect niet te tenietdoen. Een uitgebreide review concludeerde dat donkere chocolade, ondanks dat vetgehalte, niet gelinkt is aan een hoger risico op hart- en vaatziekten. Het gaat om het voedsel als geheel, niet om één bestanddeel.
Voor melkchocolade geldt het omgekeerde. Die liet geen beschermend effect zien en was juist geassocieerd met gewichtstoename. De gunstige effecten zijn specifiek voor pure chocolade met een hoog cacaogehalte. Bovendien is chocolade calorierijk: te grote hoeveelheden leiden tot gewichtstoename, en dat is op zichzelf al een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Deskundigen spreken van 'matige hoeveelheden', al wordt zelden een exacte portiegrootte vastgesteld.
Bewijs is overwegend associatief (cohortstudies, reviews). Er zijn nog geen goed opgezette gerandomiseerde klinische trials die directe bescherming tegen hartziekte bij mensen bewijzen. Biologische mechanismen zijn deels ook alleen in het lab aangetoond.