Is koffie goed of slecht voor je hart?
Voor de meeste gezonde volwassenen is drie tot vier gefilterde koppen per dag geassocieerd met een gunstig effect op hart en vaten. Zwangere vrouwen zijn een belangrijke uitzondering: voor hen geldt maximaal circa twee koppen per dag.
Drie tot vier koppen per dag hangen samen met zo'n 15% minder kans op hart- en vaatziekten en circa 19% minder kans op sterfte daardoor. De algehele sterfte ligt bij matige koffiedrinkers ruwweg 17% lager. Dit geldt zowel voor gewone als cafeïnevrije koffie. Maar: het gaat om verbanden uit bevolkingsstudies, geen bewezen oorzakelijkheid. Mensen die matig koffiedrinken kunnen op andere vlakken ook gezonder leven.
Wat je kiest maakt concreet verschil. Kies filterkoffie, instantkoffie of espresso, en geen koffie uit een cafetière of Turkse koffie. Ongefilterde koffie verhoogt namelijk het LDL-cholesterol, het 'slechte' cholesterol, door stoffen die het filter tegenhoudt. Cafeïnevrij of niet doet er voor de meeste hart-vaatuitkomsten niet toe: de beschermende verbanden lijken onafhankelijk van cafeïne.
Eén kop kan de bloeddruk kort licht verhogen, maar regelmatig koffiedrinken leidt niet tot chronisch hoge bloeddruk, ook niet bij maximaal 600 mg cafeïne per dag. Het risico op de meeste hartritmeproblemen lijkt niet verhoogd. Koffie kan wel extra onschuldige hartslagen uitlokken. Over boezemfibrilleren blijft het bewijs onduidelijk.
Te veel koffie kan angst en slaapproblemen geven. Bij extreem hoge doses bestaat risico op vergiftiging, en vrouwen lopen bij hoge consumptie ook een verhoogd risico op botbreuken. Het gunstigste verband voor de algehele gezondheid zie je bij één tot vijf koppen per dag, niet bij grote hoeveelheden of ongefilterde koffie.
Zwangere vrouwen vormen een aparte risicogroep. Hoge consumptie hangt samen met 31% meer kans op een te laag geboortegewicht, tot 22% meer kans op vroeggeboorte en 46% meer kans op zwangerschapsverlies. Het advies is de cafeïne tijdens de zwangerschap te beperken tot maximaal 200 mg per dag, circa twee koppen; bespreek dit met je arts.
De claims zijn gebaseerd op meerdere grote observationele studies en meta-analyses (PMID 29167102, 32706535, 40806142, 40626862, 38963648, 28756014, 26074744). Gerandomiseerde gecontroleerde studies naar harde hart-vaateindpunten ontbreken grotendeels, wat het aantonen van oorzaak en gevolg beperkt.
Zijn calciumsupplementen slecht voor je hart?
Calciumsupplementen gaan mogelijk gepaard met een verhoogd hartrisico, maar niet alle studies bevestigen dit. Haal calcium het liefst uit je voeding, en bespreek met je arts of een supplement voor jou echt nodig is.
Verlaagt koffie het risico op vroegtijdig overlijden?
Koffie (3 tot 4 kopjes per dag, bij voorkeur 's ochtends en zonder veel suiker) gaat in grote bevolkingsstudies samen met minder vroegtijdig overlijden, maar dat is een verband, geen bewezen oorzaak. Zwangere vrouwen vormen een duidelijke uitzondering.
Is een hoog homocysteïne slecht voor mijn hart?
Een hoog homocysteïne hangt samen met een groter risico op hart- en vaatziekten, maar of het de oorzaak is weten we niet zeker. Laat je waarden controleren bij je arts en bespreek of aanpassing van voeding of suppletie voor jou zinvol is.
Is mediterraan eten echt goed voor je hart, en waarom?
Voor mensen met een verhoogd hartrisico is het mediterraan dieet de best onderbouwde voedingskeuze die er nu is. Zowel grote trials als tientallen bevolkingsstudies bevestigen een lager risico op hartaanval en beroerte.
Heeft slecht tandvlees invloed op mijn hart?
Mensen met ernstig tandvleesziekte hebben in grootschalig onderzoek duidelijk hogere risico's op een hartaanval, beroerte en vroegtijdig overlijden. Of dat verband oorzakelijk is weten we nog niet zeker, maar je tandvlees gezond houden is sowieso zinvol.
Helpt pure chocola of cacao je hart?
Pure chocolade met een hoog cacaogehalte lijkt gunstig te zijn voor je hart, maar het bewijs is nog observationeel. Een kleine, dagelijkse portie puur is zinvol, maar grote hoeveelheden zijn dat vanwege de calorieën niet.