Doet creatine iets met je afweer?

Creatine beïnvloedt je afweer, maar niet op een eenvoudige manier. Het middel stuurt een specifieke schakelaar in afweercellen om: macrofagen schakelen van aanvallend naar kalmerend gedrag. Of dat goed of slecht uitpakt, hangt volledig af van de situatie.

Bij gezonde ouderen van gemiddeld 68 jaar verlaagde 3 gram creatine per dag, gecombineerd met krachttraining, de ontstekingswaarden IL-6 en TNF-alfa en verminderde celschade door vrije radicalen. Creatine zonder training had al een kleiner maar meetbaar effect op TNF-alfa en een maat voor die celschade. Dit is het enige echte experiment in deze selectie, met een nepmiddel vergeleken. Twee auteurs hebben financiële banden met de fabrikant van het gebruikte creatine, wat deze bevinding een kanttekening geeft.

In andere situaties pakt datzelfde mechanisme ongunstig uit. Bij vrouwen met endometriose stuurde creatine macrofagen naar datzelfde kalmerende profiel, wat bloedvatvorming en littekenweefsel bevorderde en de ziekte leek te verergeren. Bij slokdarmkanker beschermde die omschakeling de tumor tegen de eigen afweer. In muismodellen deed creatine juist het tegenovergestelde: het versterkte aanvallende afweercellen tegen tumoren. Maar dat is nog niet bij mensen onderzocht.

Wil je creatine nemen om je weerstand te verbeteren of infecties te voorkomen? Dat wordt te weinig onderzocht om aan te raden: er zijn geen studies bij mensen die dit bevestigen, en de juiste dosis en duur zijn onbekend. Heb je endometriose, kanker of gebruik je medicijnen die je afweer beïnvloeden, bespreek dit dan eerst met je arts. Als je het als gezonde oudere combineert met krachttraining, is er een voorzichtig positief signaal voor minder ontsteking. Let op het etiket: kies creatine monohydrate, dat is de enige goed onderzochte vorm.